Σάββατο, 4 Σεπτεμβρίου 2010

Από τη Βιβλιοθήκη στο Ιντερνετ

«Αντίο» στην έντυπη έκδοση λέει το Οxford Εnglish Dictionary. Η βίβλος της γλώσσας του Σαίξπηρ, πρότυπο για όλα τα λεξικά και σηµείο αναφοράς για τα εκατοµµύρια των ανθρώπων που µιλούν και γράφουν αγγλικά, θα διαθέσει την τρίτη έκδοση της υπεραιωνόβιας ιστορίας του µόνο στο Διαδίκτυο.

«Τα έντυπα λεξικά βρίσκονται στο στάδιο της εξαφάνισης», δηλώνει χωρίς ίχνος νοσταλγίας ο Νάιτζελ Πόρτγουντ, πρόεδρος του εκδοτικού οίκου του Πανεπιστηµίου της Οξφόρδης Οxford University Ρress. «Δεν πωλούνται πια, δεν τα συµβουλεύεται σχεδόν κανείς και όποιος χρειάζεται κάτι ανατρέχει στα διαδικτυακά λεξικά», προσθέτει. Η τρίτη έκδοση ετοιµάζεται εδώ και 21 χρόνια από µία έµπειρη οµάδα λεξικογράφων. Η ψηφιακή µορφή της έκδοσης θα επιτρέπει τη συνεχή της ανανέωση, την εισαγωγή νέων λέξεων, την αφαίρεση εκείνων που δεν χρησιµοποιούνται πια. Το τελευταίο λήµµα που προστέθηκε στο λεξικό ήταν η «βουβουζέλα», το παραδοσιακό πνευστό όργανο της Νότιας Αφρικής που έγινε γνωστό σε όλο τον κόσµο από τα γήπεδα που φιλοξένησαν την τελική φάση του Παγκοσµίου Κυπέλλου Ποδοσφαίρου.

Ενας από τους λόγους αυτής της ιστορικής στροφής είναι καθαρά οικονοµικός: παρά το αδιαµφισβήτητο κύρος της και τη φήµη της, η πλήρης έκδοση των είκοσι τόµων του Οxford Εnglish Dictionary δεν απέφερε ποτέ κέρδη στον εκδοτικό οίκο του Πανεπιστηµίου από τότε που τυπώθηκε για πρώτη φορά, πριν από περίπου 125 χρόνια. Η ψηφιακή έκδοση, αντίθετα, είναι ήδη ένα επιτυχηµένο προϊόν εµπορικά αφού κάθε µήνα επισκέπτονται την ιστοσελίδα 2 εκατοµµύρια εγγεγραµµένοι χρήστες. Η ετήσια συνδροµή κοστίζει 250 στερλίνες, ενώ στα έσοδα περιλαµβάνονται και τα πνευµατικά δικαιώµατα που πληρώνει η Google. Σηµειωτέον ότι ο όρος «google» προστέθηκε στην ψηφιακή έκδοση του λεξικού το 2006.

Με αυτά τα δεδοµένα, η έντυπη έκδοση του Οxford Εnglish Dictionary θα µείνει να σκονίζεται στα ράφια των βιβλιοθηκών. Πρόκειται για ένα σηµείο καµπής που δεν αφορά µόνο τα λεξικά, τους άτλαντες και τις εγκυκλοπαίδειες, αλλά το βιβλίο καθαυτό, όπως επισηµαίνει ο πρόεδρος του Οxford University Ρress: «Σε τριάντα χρόνια, η βιοµηχανία του τυπωµένου χαρτιού θα έχει µεταφερθεί εξ ολοκλήρου στο Διαδίκτυο», δηλώνει ο Νάιτζελ Πόρτγουντ. «Στην Αµερική, ήδη τα e-books ξεπερνούν σε κάποιους τίτλους τις έντυπες εκδόσεις». Αργά ή γρήγορα, θα συµβεί το ίδιο και στις υπόλοιπες αγορές του βιοµηχανοποιηµένου κόσµου. Η ιδέα της κατάταξης των λέξεων της αγγλικής γλώσσας σε αλφαβητική σειρά µε τη συνοδεία της ερµηνείας τους γεννήθηκε τον 18ο αιώνα. Το πρώτο λεξικό συντάχθηκε και κυκλοφόρησε το 1775 από τον ποιητή, συγγραφέα, κριτικό λογοτεχνίας και δοκιµιογράφο Σάµιουελ Τζόνσον.

Το «Λεξικό της Αγγλικής Γλώσσας» του Τζόνσον ήταν το σηµείο αναφοράς και ο φάρος των µελλοντικών λεξικογράφων για 150 χρόνια. Το 1879 ο Οxford University Ρress κυκλοφόρησε το δικό του λεξικό, ενώ η πρώτη ολοκληρωµένη έκδοση εµφανίστηκε στα ράφια των βιβλιοπωλείων το 1928 κι έπειτα από προσθήκες δεκαετιών. Η δεύτερη έκδοση του 1989 κοστίζει σήµερα 750 στερλίνες και συνοδεύεται από το µικρό λεξικό της έκδοσης, το οποίο και αποτελείται από έναν µόνο τόµο και υπάρχει στα περισσότερα σπίτια. Το γεγονός ότι η έντυπη έκδοση δίνει οριστικά τη θέση της στην ψηφιακή µαρτυρά ένα αναπόφευκτο σηµάδι προόδου κατά τους «Sunday Τimes». «Ασφαλώς ήταν ωραίο να βλέπεις εκείνους τους είκοσι µπλε τόµους στο ράφι και να σκέφτεσαι ότι µπορείς να τους ξεφυλλίσεις από το λήµµα “a”, ο ορισµός του οποίου καταλαµβάνει έξι σελίδες, έως το λήµµα “zyxt”, έναν απαρχαιωµένο όρο του Κεντ που σηµαίνει “βλέπω”», σχολίαζε σε κύριο άρθρο της η βρετανική εφηµερίδα. «Αλλά θα είναι πιο εύκολο και βολικό να το διαβάζεις στο Διαδίκτυο».

Αλλωστε η ψηφιακή έκδοση δεν ζυγίζει 60 κιλά όπως οι είκοσι τόµοι της βίβλου της αγγλικής γλώσσας.

Πηγή: Τα Νέα (04.09.2010).

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου