Παγκόσμια Ημέρα Στοματικής Υγείας η 20η Μαρτίου

Ως Παγκόσμια Ημέρα Στοματικής Υγείας έχει ορισθεί η 20η Μαρτίου από την Παγκόσμια Οδοντιατρική Ομοσπονδία (FDI). Ο φετινός εορτασμός προβάλλει διεθνώς το μήνυμα «Όλα ξεκινούν εδώ. Στόμα Υγιές. Σώμα Υγιές», καθώς ειναι γνωστό, βάσει πλήθους επιστημονικών μελετών, ότι είναι αρκετές οι γενικές νόσοι που έχουν στοματικές εκδηλώσεις και φλεγμονές.

Όπως, επίσης, υπάρχουν νόσοι του στόματος (περιοδοντίτιδα-φλεγμονές) που έχουν σχέση ή επιβαρύνουν γενικές νόσους, όπως ο διαβήτης, τα καρδιολογικά προβλήματα, οι πνευμονικές παθήσεις, ή ευθύνονται για λιποβαρή βρέφη και πρόωρους τοκετούς κ.λπ.

Σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία, οι στοματικές παθήσεις επηρεάζουν 3,9 δισεκατομμύρια ανθρώπους, παγκοσμίως, ενώ μεταξύ 60% και 90% των παιδιών πάσχουν από οδοντική τερηδόνα. Η γενικευμένη περιοδοντίτιδα και η μη θεραπευμένη οδοντική τερηδόνα στα νεογιλά  δόντια είναι μεταξύ των 10 πρώτων περισσότερο διαδεδομένων παθήσεων. Σε συνδυασμό, οι παθήσεις αυτές πλήττουν το 20% του παγκόσμιου πληθυσμού.

Η στοματική κοιλότητα είναι η περιοχή και το περιβάλλον του σώματος που με διάφορους διαγνωστικούς τρόπους μπορεί να συμβάλλει στην πρόληψη και προαγωγή της γενικής υγείας. Αρκεί μια προσεκτική εξέταση και παρακολούθηση του στόματος και ένας έμπειρος οδοντίατρος είναι σε θέση να διαγνώσει διατροφικές ελλείψεις και διαταραχές καθώς και έναν αριθμό γενικών νόσων από μικροβιακές φλεγμονές και νόσους της διαταραχής του ανοσοποιητικού συστήματος μέχρι τραυματισμούς και καρκίνο του στόματος.

Περισσότερα στο newsroom του in.gr.

Quasars: μυστηριώδεις φάροι

To πλούσιο σε φυσικά φαινόμενα Σύμπαν μάς επιφυλάσσει ανεξάντλητες εκπλήξεις. Σπάνια οι αστροφυσικοί μπόρεσαν να προβλέψουν τα ιδιαίτερα ασυνήθιστα –για εμάς τους μικροσκοπικούς γήινους– φαινόμενα που συμβαίνουν στο Σύμπαν. Η πρόβλεψη της ύπαρξης του ηλιακού ανέμου, δηλαδή της ροής εκατομμυρίων τόνων ιονισμένου αερίου ανά δευτερόλεπτο με την οποία η ηλιακή ατμόσφαιρα «λούζει» το αχανές Διάστημα, ίσως είναι μια από τις ελάχιστες περιπτώσεις όπου η θεωρία προηγήθηκε της παρατήρησης. Τις περισσότερες όμως άλλες φορές οι θεωρητικοί αστροφυσικοί απλά προσπαθούμε εκ των υστέρων να εξηγήσουμε τις αινιγματικές παρατηρήσεις των παρατηρησιακών αστρονόμων, όταν αυτές έχουν ήδη πραγματοποιηθεί. Η ανακάλυψη των quasars το 1963 είναι μια τέτοια περίπτωση. Σε αυτούς συμβαίνουν πρωτοφανή, αινιγματικά και ανήκουστα σε εμάς φαινόμενα, όπως, μια εκτυφλωτική φωτεινότητα που είναι ισοδύναμη αυτής εκατοντάδων γαλαξιών όλων μαζί «στριμωγμένων» μέσα σε μια «μικρή» περιοχή όσο το πλανητικό μας σύστημα, τερατώδεις μαύρες τρύπες δισεκατομμυρίων ηλιακών μαζών που λουφάζουν στο κέντρο τους και «καταβροχθίζουν» χιλιάδες αστέρια κάθε έτος, σχετικιστικοί πίδακες ιονισμένου αερίου που αναβλύζουν από αυτές τις μαύρες τρύπες και σχηματίζουν λαμπρούς κόμβους που «φαίνονται» συχνά να κινούνται με ταχύτητες που υπερβαίνουν ακόμη και την ταχύτητα του φωτός, βαρυτικοί φακοί (όπως ο «σταυρός του Einstein»), αλλά και άλλα ακραία φυσικά φαινόμενα που συμβαίνουν σε αυτά τα ιδιόμορφα αστρονομικά αντικείμενα, που ευρίσκονται κυρίως στις εσχατιές του γνωστού μας Σύμπαντος. Ας δούμε όμως καταρχήν πώς ανακαλύφθηκαν.

Η ενέργεια κοσμικής προέλευσης που φθάνει στη Γη στα ραδιοκύματα είναι εξαιρετικά ασθενική. Για παράδειγμα, όλη η ενέργεια που έχει μέχρι σήμερα συλλεγεί από όλα τα ραδιοτηλεσκόπια δεν υπερβαίνει αυτήν που ελευθερώνει μία νιφάδα χιονιού όταν διασχίζει την ατμόσφαιρα και πέφτει στο έδαφος. Το 1932, ένας Αμερικανός φυσικός-ηλεκτρολόγος μηχανικός στα Εργαστήρια της Bell Telephone, ο Καρλ Τζάνσκι, κατασκεύασε την πρώτη ραδιοφωνική κεραία που χρησιμοποιήθηκε για την ανίχνευση μιας αστρονομικής πηγής ραδιοκυμάτων, προπάτορας των σημερινών «πιάτων» τηλεόρασης. Ο Τζάνσκι αναζητούσε πηγές ραδιοθορύβου που θα ήταν δυνατό να επηρεάζουν την ασύρματη επικοινωνία, κάτι που ενδιέφερε την Bell. Η πρώτη τέτοια πηγή που εντόπισε ήταν στην κατεύθυνση του αστερισμού του Τοξότη, όπου βρίσκεται το κέντρο του Γαλαξία μας. Στη συνέχεια, ο Τζάνσκι πρότεινε στα Bell Labs την κατασκευή μιας ευαίσθητης αντένας 30 μέτρων που όμως δεν έγινε δεκτή, με το σκεπτικό ότι αυτή δεν θα ήταν χρήσιμη για τις διατλαντικές τηλεπικοινωνίες και μετατέθηκε σε άλλο τμήμα της εταιρείας, παρά το γεγονός ότι η ανακάλυψή του εμφανίστηκε στους «New York Times» στις 5 Μαΐου του 1933!

Περισσότερα στην Καθημερινή.
 

Τα μυστικά του "Πλούτωνα"

Οταν το διαστημικό σκάφος New Horizons («Νέοι Ορίζοντες») απέστειλε τις πρώτες φωτογραφίες του Πλούτωνα, οι επιστήμονες δεν μπορούσαν να κρύψουν τον ενθουσιασμό τους για το καταπληκτικό θέαμα. Αλλωστε, δεν βλέπουμε κάθε ημέρα έναν πλανήτη νάνο από τόσο κοντά. Η αλήθεια, όμως, είναι ότι μόλις τώρα οι ειδικοί αρχίζουν να αποκτούν μία πληρέστερη εικόνα για το ουράνιο σώμα και τους φυσικούς του δορυφόρους, καθώς τώρα φτάνουν στη Γη όλο και περισσότερα στοιχεία γι’ αυτό. Την εβδομάδα που πέρασε δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Science, πέντε διαφορετικές εργασίες για τον Πλούτωνα. Αξιοσημείωτη είναι μία λεπτομερής τοπογραφική ανάλυση του Πλούτωνα, τουλάχιστον, του ημισφαιρίου όπου βρέθηκε το New Horizons. Φυσικά, όπως λένε οι επιστήμονες, και τα στοιχεία από το άλλο ημισφαίριο τελικά θα αναλυθούν.

Η φωτεινή καρδιά του Πλούτωνα, η περιοχή Τομπό, που ονομάστηκε έτσι λαμβάνοντας το όνομα του αστρονόμου που ανακάλυψε τον Πλούτωνα, βρέθηκε στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος όταν δόθηκαν στη δημοσιότητα οι πρώτες φωτογραφίες του ουράνιου σώματος. Το αριστερό μισό της καρδιάς είναι μία βαθιά λεκάνη η οποία είναι καταβυθισμένη συγκριτικά με τα περιβάλλοντα υψίπεδα. Προφανώς, επισημαίνουν οι ειδικοί, πρόκειται για σχηματισμό που προκλήθηκε από την πρόσκρουση κάποιου ουράνιου σώματος στο σημείο. Η περιοχή στο εσωτερικό αυτής της λεκάνης φαίνεται να είναι νεότερη και περιέχει πάγο αζώτου, πάγο μονοξειδίου του άνθρακα, αλλά και μεθανίου. Οι ερευνητές, εξάλλου, επισημαίνουν ότι στο αριστερό κομμάτι της καρδιάς βρίσκεται ένα παχύ στρώμα πάγου αζώτου, που κατά πάσα πιθανότητα ευθύνεται και για την περίεργη, όλο φυσαλίδες, όψη της επιφάνειας του πλανήτη-νάνου, καθώς φαίνεται να διαθέτει τέτοιους παράξενους σχηματισμούς που χωρίζονται από αυλακώσεις με βάθος περίπου 100 μέτρων. Στη δυτική άκρη της λεκάνης υπάρχουν κάποιες πραγματικά εντυπωσιακές οροσειρές.

Πηγή: Η Καθημερινή

Ανακάλυψη του πιο μακρινού γαλαξία από τη γη

Οι αστρονόμοι ανακάλυψαν, με τη βοήθεια του διαστημικού τηλεσκοπίου «Χαμπλ», ένα γαλαξία που βρίσκεται σε απόσταση 13,4 δισεκατομμυρίων ετών φωτός από τη Γη. Είναι ο πιο μακρινός που έχει ποτέ εντοπισθεί στο σύμπαν, σπάζοντας το προηγούμενο ρεκόρ, που έως τώρα κατείχε ο γαλαξίας EGSY8p7, σε απόσταση 13,2 δισεκατομμυρίων ετών φωτός. Ο γαλαξίας GN-z11, που βρίσκεται στην κατεύθυνση του αστερισμού της Μεγάλης 'Αρκτου, είναι ορατός μόλις 400 εκατ. έτη φωτός μετά τη δημιουργία του σύμπαντος με την «Μεγάλη Έκρηξη» (Μπιγκ Μπανγκ). Κατά πάσα πιθανότητα ανήκει στην πρώτη γενιά γαλαξιών που υπήρξαν.

Ο γαλαξίας είναι 25 φορές μικρότερος από τον δικό μας και η συνολική μάζα των άστρων του είναι μόλις το 1% του δικού μας γαλαξία. Όμως αναπτύσσεται γοργά, δημιουργώντας νέα άστρα με ρυθμό 20 φορές μεγαλύτερο από ό,τι κάνει ο δικός μας σήμερα. Γι' αυτό, άλλωστε, είναι τόσο φωτεινός, ώστε να καταστεί εφικτό να παρατηρηθεί. Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον Pascal Oesch του Πανεπιστημίου Γιέλ των ΗΠΑ, που θα κάνουν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό αστροφυσικής "The Astrophysical Journal", δήλωσαν ότι για να κάνουν την ανακάλυψη, χρειάστηκε να φέρουν το «Hubble» στα όρια των δυνατοτήτων του.

Μέχρι σήμερα, θεωρείτο ότι μόνο ο διάδοχος του «Χαμπλ», το διαστημικό τηλεσκόπιο «Τζέημς Γουέμπ», που θα εκτοξευθεί το 2018, θα μπορούσε να «δει» τόσο μακριά στο χώρο και στο χρόνο. Οι αστρονόμοι πιστεύουν ότι το ρεκόρ απόστασης γαλαξία δεν θα καταρριφθεί ξανά από το «Χαμπλ» ή άλλο υπάρχον τηλεσκόπιο, εως ότου το «Τζεημς Γουέμπ» τεθεί σε λειτουργία.

Η ανακάλυψη επιβεβαιώνει ότι ορισμένοι απρόσμενα φωτεινοί γαλαξίες βρίσκονται σε τεράστιες αποστάσεις απο τη Γη και δημιουργήθηκαν πολύ γρήγορα στο σύμπαν. Πάντως οι επιστήμονες αναρωτιούνται πώς είναι δυνατό να υπάρχει ένας τόσο μεγάλος γαλαξίας μόλις 200 έως 300 εκατομμύρια χρόνια μετά τη δημιουργία των πρώτων άστρων στο σύμπαν, κάτι που δεν προβλέπουν οι έως τώρα θεωρίες. Έτσι, η δημιουργία του GN-z11 παραμένει ένα μυστήριο.

Πηγή: Καθημερινή

Αύξηση ρεκόρ για τη στάθμη της θάλασσας

Η στάθμη στις θάλασσες του πλανήτη αυξήθηκε στον 20ό αιώνα με τον ταχύτερο ρυθμό των τελευταίων 28 αιώνων, από την εποχή περίπου του Ομήρου και της ίδρυσης της αρχαίας Ρώμης, σύμφωνα με δύο νέες διεθνείς επιστημονικές έρευνες, οι οποίες είναι οι πιο πλήρεις που έχουν γίνει ποτέ σε βάθος χρόνου.

Χωρίς την κλιματική αλλαγή, η άνοδος των υδάτων δεν θα ήταν ούτε η μισή, ενώ δεν αποκλείεται να είχε σημειωθεί ακόμη και πτώση της στάθμης, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των επιστημόνων. Μεταξύ 1900 - 2000 η παγκόσμια στάθμη των ωκεανών και των θαλασσών αυξήθηκε κατά περίπου 14 εκατοστά. Μετά το 2000 ο ρυθμός ανόδου των υδάτων φαίνεται να είναι ακόμη μεγαλύτερος.

Για τον 21ο αιώνα, η πρώτη μελέτη, με επικεφαλής τον Αντερς Λέβερμαν του Ινστιτούτου Κλιματολογικών Ερευνών του Πότσνταμ στη Γερμανία, θεωρεί πιθανό ότι η παγκόσμια στάθμη θα αυξηθεί έως το 2100 κατά μισό έως 1,3 μέτρα αν συνεχισθεί κανονικά η καύση των ορυκτών καυσίμων και κατά 0,24 έως 0,6 μέτρα, αν υπάρξει απεξάρτηση από το πετρέλαιο και τον άνθρακα. Ο 22ος αιώνας αναμένεται ακόμη χειρότερος, οδηγώντας στην εγκατάλειψη πλέον αρκετών παράκτιων πόλεων και κατοικημένων περιοχών.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον Ρόμπερτ Κοπ, αναπληρωτή καθηγητή του Τμήματος Γεωεπιστημών του Πανεπιστημίου Ράτγκερς των ΗΠΑ, χρησιμοποίησαν μια νέα μέθοδο στατιστικών υπολογισμών σε βάθος χρόνου. Η νέα ανάλυση που δημοσιεύεται στην επιθεώρηση «PNAS» βασίζεται σε στοιχεία από 24 τοποθεσίες σε όλο τον κόσμο. 

Σύμφωνα με τις νέες εκτιμήσεις, στον Μεσαίωνα (μεταξύ 1000 και 1400), όταν η θερμοκρασία του πλανήτη είχε υποχωρήσει κατά περίπου 0,2 βαθμούς Κελσίου, η στάθμη των θαλασσών είχε επίσης πέσει κατά περίπου οκτώ εκατοστά. Χωρίς την επίδραση της ανόδου της θερμοκρασίας λόγω κλιματικής αλλαγής, εκτιμάται ότι η στάθμη στον 20ό αιώνα θα αυξηθεί το πολύ κατά επτά μόνο εκατοστά, ενώ μπορεί να είχε υποχωρήσει έως τρία εκατοστά. Οι επιστήμονες καλούν την ανθρωπότητα να ακολουθήσει, χωρίς δισταγμούς και χρονοτριβή, το μονοπάτι που χαράχθηκε στη διάσκεψη κορυφής για το κλίμα στο Παρίσι πριν λίγες εβδομάδες.

Πηγή: Το Βήμα.

Δαμάζοντας τα βαρυτικά κύματα - Βίκυ Καλογερά

Επιστήμονες του Παρατηρητηρίου LIGO (Laser Interferometer Gravitational-wave Observatory) στις ΗΠΑ ανακοίνωσαν ότι ανίχνευσαν βαρυτικά κύματα -«ρυτιδώσεις» στον ιστό του χωροχρόνου- επιβεβαιώνοντας έτσι τη σχετική φημολογία των τελευταίων εβδομάδων. Το «σήμα» θεωρείται καθαρό και αξιόπιστο, o Αϊνστάιν είχε απόλυτο δίκιο.

Η κοινοπραξία (LIGO Scientific Collaboration), που συστάθηκε το 1997, περιλαμβάνει σήμερα πάνω από 1.000 φυσικούς και αστροφυσικούς από 83 πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα 15 χωρών. Ανάμεσά τους και η σπουδαία Ελληνίδα Βίκυ Καλογερά.

Η Βίκυ Καλογερά αποφοίτησε το 1992 από το Τμήμα Φυσικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Πήρε το διδακτορικό της το 1997 από το Πανεπιστήμιο του Ιλινόις και μετά έκανε μεταδιδακτορική έρευνα στο Κέντρο Αστροφυσικής Χάρβαρντ-Σμιθσόνιαν. Το 2001 έγινε επίκουρη καθηγήτρια στο Τμήμα Φυσικής και Αστρονομίας του Πανεπιστημίου Northwestern, το 2006 αναπληρώτρια και το 2009 τακτική καθηγήτρια.

Είναι συνιδρύτρια και διευθύντρια του Κέντρου Διεπιστημονικής Εξερεύνησης και Ερευνας στην Αστροφυσική (CIERA) και συγγραφέας άνω των 200 επιστημονικών δημοσιεύσεων, μεταξύ των οποίων και για τα βαρυτικά κύματα. Εχει πολλές βραβεύσεις στο ενεργητικό της και η έρευνά της χρηματοδοτείται, μεταξύ άλλων, από τη NASA.

Η Βίκυ Καλογερά θεωρείται η κορυφαία αστροφυσικός μεταξύ όλων των ερευνητών-μελών του πειράματος LIGO – συμμετέχει εδώ και 15 χρόνια.

Η ελληνικής καταγωγής (από τις Σέρρες) αστροφυσικός, καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Northwestern του Ιλινόις των ΗΠΑ, έχει τιμηθεί με το Βραβείο «Χανς Μπέτε» της Αμερικανικής Φυσικής Εταιρείας, για το 2016. Πρόκειται για ένα από τα κορυφαία διεθνώς βραβεία στον τομέα της αστροφυσικής και της πυρηνικής φυσικής. Η τιμητική διάκριση της δίνεται για το ερευνητικό έργο της, που εστιάζεται στα άστρα-λευκούς νάνους, στους αστέρες νετρονίων και στις μαύρες τρύπες. Η κυρία Καλογερά είχε την ευκαιρία να γνωρίσει το 1998 τον Χάνς Μπέτε, τον Γερμανό και αργότερα αμερικανό πυρηνικό φυσικό, ο οποίος τιμήθηκε το 1967 με το Νομπέλ Φυσικής για το έργο του πάνω στην αστρική νουκλεοσύνθεση, ενώ είχε επίσης συμμετάσχει στη δημιουργία της ατομικής βόμβας και της βόμβας υδρογόνου.

Περισσότερα στο σχετικό άρθρο-αφιέρωμα στο Protagon.

Δίσεκτα έτη και ημερολόγια

Ο​​σο κι αν ψάξετε, σε οποιοδήποτε αρχείο των ελληνικών ληξιαρχείων, δεν πρόκειται να βρείτε ούτε έναν Ελληνα ή Ελληνίδα που να έχει ημερομηνία γέννησης από 16 έως 28 Φεβρουαρίου 1923! Οχι φυσικά γιατί δεν είχαμε ούτε μία γέννα σε μια ολόκληρη περίοδο 13 ημερών, αλλά γιατί απλούστατα το 1923 δεν είχε 365 ημέρες, όπως θα περίμενε κάποιος για ένα μη δίσεκτο έτος, αλλά αντίθετα είχε μόνο 352 ημέρες! Του έλειπαν δηλαδή οι 13 ημέρες μεταξύ 16 και 28 Φεβρουαρίου! Η ιστορία για το πώς έγινε αυτό έχει να κάνει με την εγκαθίδρυση του Νέου Ημερολογίου στη χώρα μας.

Οπως είναι γνωστό, το πρώτο σύγχρονο ημερολόγιο εισήχθη από τον Ιούλιο Καίσαρα, από τον οποίο έγινε γνωστό ως «Ιουλιανό», και άρχισε να ισχύει από το 45 π.Χ. Η δημιουργία του οφείλεται στον Ελληνα αστρονόμο Σωσιγένη από την Αλεξάνδρεια, ο οποίος, με βάση του υπολογισμούς του Ιππάρχου ότι η διάρκεια του έτους ήταν ίση με 365,242 ημέρες, θέσπισε ένα ημερολόγιο του οποίου τα έτη είχαν 365 ημέρες ενώ σε κάθε τέταρτο έτος προσέθετε ακόμη μία ημέρα μετά την «έκτη προ των καλενδών του Μαρτίου», που ονομάζονταν «bis sextus». Ετσι η ημέρα αυτή, επειδή μετριόταν δύο φορές, ονομάζεται ακόμη και σήμερα «δις έκτη» και το έτος που την περιέχει «δίσεκτο».

Διαβάστε τη συνέχεια του ενδιαφέροντος αυτού άρθρου του Δ. Σιμόπουλου.

Ανακαλύφθηκε γονίδιο που κάνει μερικούς εφήβους πιο επιρρεπείς στην κατάχρηση του αλκοόλ

Βρετανοί επιστήμονες ανακάλυψαν ένα γονίδιο που, όπως πιστεύουν, ωθεί ορισμένους ανθρώπους κατά την εφηβεία τους να κάνουν κατάχρηση του αλκοόλ.
Οι ερευνητές του Ινστιτούτου Ψυχιατρικής του King’s College του Λονδίνου, με επικεφαλής τον καθηγητή Γκούντερ Σούμαν, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των ΗΠΑ (PNAS), σύμφωνα με το BBC και το πρακτορείο Ρόιτερ, θεωρούν ότι το εν λόγω γονίδιο RASGRF-2 είναι ένα από τα πολλά που συνδέονται με το πρόβλημα του αλκοολισμού, ο οποίος έχει ισχυρό γενετικό υπόβαθρο.
Οι δοκιμές με πειραματόζωα έδειξαν ότι όσα δεν διέθεταν το συγκεκριμένο γονίδιο, είχαν σαφώς λιγότερη επιθυμία να πιουν αλκοόλ σε σχέση με όσα ποντίκια το είχαν στο γονιδίωμά τους. Επιπλέον, η απεικονιστική μελέτη του εγκεφάλου 663 εφήβων αγοριών 14 - 16 ετών έδειξε ότι όσα είχαν το γονίδιο, είχαν αυξημένα επίπεδα ντοπαμίνης, με συνέπεια το αλκοόλ να πυροδοτεί μεγαλύτερη ευχαρίστηση στον εγκέφαλό τους και έτσι να ωθούνται σε μεγαλύτερη κατανάλωση αλκοόλ και μάλιστα σε πολύ σύντομο χρόνο (π.χ. πολλά ποτά μέσα στην ίδια βραδιά).
Η μελέτη -που αποτελεί μέρος πανευρωπαϊκής έρευνας από την κοινοπραξία Imagen- αποκάλυψε ότι όσα 16χρονα παιδιά διέθεταν στο DNA τους αυτό το γονίδιο, έπιναν πολύ πιο συχνά και μεγαλύτερες ποσότητες από τους συνομηλίκους τους. Σημειωτέον ότι ο ίδιος βιολογικός μηχανισμός ανταμοιβής στον εγκέφαλο -μέσω διέγερσης της ντοπαμίνης- εμπλέκεται και στον εθισμό των ανθρώπων με άλλες ουσίες όπως τα ναρκωτικά.
Ο Γκούντερ Σούμαν επεσήμανε ότι η νέα μελέτη δεν αποδεικνύει πως το γονίδιο αποτελεί τη βασική αιτία για την τάση κραιπάλης με αλκοόλ μεταξύ των ορισμένων νέων, καθώς είναι πιθανό διάφοροι περιβαλλοντικοί και άλλοι παράγοντες να παίζουν επίσης ρόλο. Όμως τόνισε ότι η ανακάλυψη ρίχνει φως στο γιατί μερικοί άνθρωποι είναι πιο επιρρεπείς στην κατάχρηση του αλκοόλ και τείνουν να μεθάνε συχνότερα.
«Φαίνεται πως αυτό το γονίδιο ρυθμίζει πόση ευχαρίστηση φέρνει το αλκοόλ σε ορισμένους ανθρώπους. Οι άνθρωποι αναζητούν γενικά καταστάσεις όπου θα νιώσουν απόλαυση και ευτυχία, έτσι αν ο εγκέφαλός σας είναι «καλωδιωμένος» ώστε να βρίσκει απολαυστικό το αλκοόλ, τότε θα το αποζητάτε. Έτσι, κατανοούμε πλέον την αλυσίδα των επιδράσεων, με ποιό δηλαδή τρόπο τα γονίδιά μας διαμορφώνουν τη λειτουργία του εγκεφάλου μας και πώς αυτός, με τη σειρά του, καθοδηγεί την ανθρώπινη συμπεριφορά», ανέφερε ο βρετανός καθηγητής.
«Το γονίδιο RASGRF-2 παίζει κρίσιμο ρόλο στην απελευθέρωση ντοπαμίνης από τον εγκέφαλο και αυτή πυροδοτεί το αίσθημα ανταμοιβής και απόλαυσης. Έτσι, οι άνθρωποι που έχουν το εν λόγω γονίδιο, παίρνουν από το αλκοόλ μια πιο έντονη ευχαρίστηση, γεγονός που τους κάνει να πίνουν πολύ περισσότερο», πρόσθεσε ο Γκ. Σούμαν.
Όπως είπε πάντως, χρειάζεται περισσότερη έρευνα για να επιβεβαιωθεί κάτι τέτοιο, καθώς η μελέτη εστιάστηκε μόνο σε εφήβους, με συνέπεια να είναι ακόμα άγνωστο σε ποιό βαθμό το συγκεκριμένο γονίδιο επηρεάζει σε βάθος χρόνου την κατανάλωση αλκοόλ από έναν άνθρωπο.
Από την άλλη, σύμφωνα με τον Σούμαν, είναι πιθανό ότι στο μέλλον θα καταστεί εφικτό να δημιουργηθούν γενετικά τεστ που θα εντοπίζουν έγκαιρα όσους κινδυνεύουν πιο πολύ να γίνουν αλκοολικοί. Παράλληλα, η ανακάλυψη του γονιδίου ανοίγει το δρόμο για νέα φάρμακα που θα μπλοκάρουν στον εγκέφαλο το διεγερτικό αίσθημα ανταμοιβής που ενθαρρύνει την κατάχρηση του αλκοόλ.
Παγκοσμίως περίπου 2,5 εκατ. άνθρωποι πεθαίνουν κάθε χρόνο από υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ (περίπου το 3,8% όλων των θανάτων), σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας. Η μεγάλη κατανάλωση αλκοόλ από τους εφήβους -ένα πρόβλημα που έχει επιδεινωθεί διεθνώς κατά τα τελευταία χρόνια- συνδέεται με προβλήματα στην ανάπτυξη του εγκεφάλου τους, με άλλα προβλήματα υγείας αργότερα στην ζωή, καθώς επίσης με ριψοκίνδυνες και παραβατικές - αντικοινωνικές συμπεριφορές.

Πηγή: Η Καθημερινή

Νεάντερταλ ίσως έπλεαν στο Αιγαίο και έφθασαν στην Κρήτη πριν από 170.000 χρόνια

Οι Νεάντερταλ ή οι «όρθιοι άνθρωποι» (Homo erectus), δηλαδή οι πρόγονοι του σύγχρονου ανθρώπου (Homo sapiens), είχαν με κάποιον τρόπο φθάσει δια θαλάσσης και αποίκισαν τα νησιά της Ανατολικής Μεσογείου, την Κρήτη, τα Ιόνια, την Κύπρο και άλλα, πριν από πολλές δεκάδες χιλιάδες χρόνια, σύμφωνα με νεότερα στοιχεία που σταδιακά έρχονται στο φως. Ένα άρθρο στο τελευταίο τεύχος του περιοδικού «Science» κάνει λόγο για μια πραγματική επανάσταση που έχει λάβει χώρα κατά την τελευταία 20ετία, όσον αφορά τις γνώσεις (ή ενδείξεις) των επιστημόνων για τους πρώτους κατοίκους των μεσογειακών νησιών.

Ο καθηγητής του Τμήματος Ανθρωπολογίας του πανεπιστημίου της Νεβάδα των ΗΠΑ Άλαν Σίμονς, ο οποίος έχει μελετήσει και ανασκάψει διάφορες τοποθεσίες ιδίως στην Κύπρο, αναφέρει ότι, μετά τη συσσώρευση όλο και περισσότερων στοιχείων από τις πρόσφατες έρευνες, γίνεται αντιληπτό ότι οι άνθρωποι έφθασαν στα νησιά της Ανατολικής Μεσογείου πολύ προτού αρχίσει η Νεολιθική εποχή πριν από περίπου 10.000 χρόνια.

Μέχρι σχετικά πρόσφατα, οι επιστήμονες πίστευαν ότι η Κρήτη και η Κύπρος, αλλά και άλλα γειτονικά νησιά, αποικίστηκαν για πρώτη φορά πριν από περίπου 9.000 χρόνια, από γεωργούς της Νεολιθικής εποχής, που προέρχονταν από την απέναντι στεριά. Όμως, πιο πρόσφατα, η ανακάλυψη και χρονολόγηση εργαλείων, κεραμικών, οστών ζώων και άλλων ευρημάτων σε διάφορες τοποθεσίες στα μεγάλα νησιά, δείχνουν ότι αυτά κατοικήθηκαν πολύ νωρίτερα, στην περίπτωση της Κρήτης πιθανώς πριν από 170.000 χρόνια, ενώ για τα Ιόνια τα πρώτα ίχνη ανάγονται πριν από περίπου 110.000 χρόνια.

Για την Κρήτη ειδικότερα, όπως επισημαίνει ο Αμερικανός ανθρωπολόγος, έχουν πρόσφατα ανακαλυφθεί παλαιολιθικά εργαλεία που, με βάση την τυπολογία τους και τα γεωλογικά στρώματα όπου βρέθηκαν, εκτιμάται κατ' αρχήν ότι έχουν ηλικία περίπου 170.000 ετών. Ο Α. Σίμονς επισημαίνει ότι σε καμία περίπτωση η Κρήτη (που απέχει περίπου 160 χλμ. από την ηπειρωτική χώρα) δεν ήταν ενωμένη με την ξηρά εκείνη την εποχή, συνεπώς το ταξίδι των πρώτων αποίκων θα έγινε με πλεούμενο, κάτι που, όπως τονίζει, κάθε άλλο παρά μικρό κατόρθωμα θα αποτελούσε.

Η τόσο πρόωρη αποίκιση σημαίνει, όπως αναφέρει ο Α. Σίμονς, ότι εκείνοι οι προ-νεολιθικοί άνθρωποι διέθεταν εντυπωσιακές ικανότητες ναυσιπλοΐας, παρόλο που μπορεί να ήσαν Νεάντερταλ ή πρώιμοι πρόγονοι του homo sapiens. Το ζήτημα αυτό όμως παραμένει επίμαχο μέχρι σήμερα. Σύμφωνα με το «Live Science», o Αμερικανός επιστήμονας επισημαίνει ότι το πρόβλημα με αυτά τα πολύ παλαιά ευρήματα είναι ότι δεν είναι ασφαλής η χρονολόγησή τους με τη μέθοδο του ραδιενεργού άνθρακα, ενώ η ηλικία τους είναι επίσης δύσκολο να εξαχθεί με απολύτως αξιόπιστο τρόπο από άλλα δεδομένα, όπως ο χώρος όπου ανακαλύφθηκαν.

Πάντως, υπάρχουν ενδείξεις και από άλλα μέρη του κόσμου για πολύ πρώιμα θαλασσινά ταξίδια. Η Αυστραλία, για παράδειγμα, αποικίστηκε (προφανώς μέσω πλεούμενων) πριν από τουλάχιστον 50.000 χρόνια, ενώ απολιθώματα στην Ινδονησία δείχνουν ότι κάποιοι έφθασαν σε αυτά τα νησιά -με κάποιο τρόπο- ίσως και πριν από ένα εκατομμύριο χρόνια!

Όπως τονίζει ο Α. Σίμονς, «αν τα αρχαία ευρήματα στη Μεσόγειο μπορούν να επιβεβαιωθούν, τότε θα δείξουν ότι οι «όρθιοι άνθρωποι» (Homo erectus) ή οι Νεάντερταλ ή και οι δύο είχαν τις δεξιότητες και τις νοητικές ικανότητες να φτιάχνουν πλεούμενα και να ταξιδεύουν με αυτά».
Την πιο ισχυρή έως τώρα ένδειξη για τις ικανότητες ναυσιπλοΐας των αρχαίων λαών στην ανατολική Μεσόγειο, αποτελεί η ανεύρεση στο σπήλαιο Φράχθι της Αργολίδας αντικειμένων από οψιδιανό (χρονολογούμενα περίπου προ 11.000 ετών), ο οποίος εξαγόταν μόνο από το νησί της Μήλου, συνεπώς θα πρέπει να μεταφέρθηκε από εκεί.

Πολλές είναι επίσης οι ενδείξεις ότι και η Κύπρος αποικίστηκε για πρώτη φορά πολύ νωρίτερα από τις προηγούμενες εκτιμήσεις. Ήδη νέες ανασκαφές (στον οικισμό Αετόκρεμμο στο Ακρωτήρι του νότου) υποδηλώνουν την ανθρώπινη παρουσία πριν από 12.000 χρόνια, περίπου 3.000 χρόνια πριν από την έως τώρα θεωρούμενη πρώτη αποίκιση του νησιού (νεολιθικός οικισμός Χοιροκοιτίας).

Πηγή: Η Καθημερινή

Η βιολογία των πολιτικών πεποιθήσεων

Οποιος είναι αρκετά μεγάλος για να θυμάται τις εκλογικές αναμετρήσεις στις δεκαετίες του '80 και του '90 δεν χρειάζεται άλλα πειστήρια για να βεβαιωθεί ότι το πάθος υπερτερούσε της λογικής. Και σήμερα όμως που οι τόνοι της πολιτικής αντιπαράθεσης έχουν πέσει αισθητά σε σχέση με το παρελθόν και οι τελευταίες προεκλογικές ομιλίες των αρχηγών των κομμάτων δεν συγκεντρώνουν τα πλήθη που συγκέντρωναν παλιά, η συζήτηση περί πολιτικής μπορεί να εξάψει τα πνεύματα περισότερο από οποιοδήποτε άλλο θέμα. Κοντολογίς, ένα από τα δυσκολότερα εγχειρήματα είναι να πείσει κανείς τον συνομιλητή του να αλλάξει πολιτικές πεποιθήσεις χρησιμοποιώντας λογικά επιχειρήματα. Τι συμβαίνει λοιπόν με την πολιτική; Πώς την έχουμε αναγάγει σε ένα είδος θρησκείας όπου η «πίστη» είναι συχνά ισχυρότερη της λογικής;
 

Ως πολύ πρόσφατα οι κοινωνιολόγοι και οι πολιτικοί επιστήμονες απέδιδαν την πολιτική ιδεολογία μας στο περιβάλλον μας: στην ανατροφή μας, στην εκπαίδευσή μας, στα βιώματά μας. Κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας, όμως, μια σειρά άρθρα που εμφανίστηκαν σε διάφορες επιστημονικές επιθεωρήσεις κάνουν λόγο για τη γενετική βάση των πολιτικών ιδεών μας. Βεβαίως κανείς δεν πηγαίνει το θέμα τόσο μακριά ώστε να ισχυριστεί ότι υπάρχουν δεξιά, κεντρώα και αριστερά γονίδια! Ενας τέτοιος ισχυρισμός θα σήμαινε ότι όλοι οι οπαδοί ενός κόμματος θα είχαν κοινά γονίδια και πως ο καθένας από εμάς θα ψήφιζε πάντοτε το ίδιο κόμμα! Επειδή προφανώς κάτι τέτοιο δεν ισχύει και επειδή δεν είναι εύκολο να εξορίσουμε την ελεύθερη βούληση από τα ιδεολογικά μας πιστεύω, είναι απορίας άξιον πώς προέκυψαν τα εν λόγω άρθρα.

 

Ολα άρχισαν με μελέτες ομοζυγωτικών και μη διδύμων. (Οι ομοζυγωτικοί δίδυμοι διαθέτουν ακριβώς το ίδιο γενετικό υλικό, ενώ το γενετικό υλικό των μη ομοζυγωτικών διδύμων ταυτίζεται σε ποσοστό περίπου 50%.) Οι δίδυμοι, ομοζυγωτικοί και μη, έχουν συνήθως κοινή ανατροφή. Αυτό τους καθιστά ιδανικούς για συμπεριφορικές μελέτες στις οποίες το ζητούμενο είναι ο υπολογισμός της περιβαλλοντικής και της γενετικής συνιστώσας στην ανάπτυξη συγκεκριμένων συμπεριφορών. Με αυτό το σκεπτικό στα μέσα της δεκαετίας του 1980 αυστραλοί ερευνητές συνέκριναν ομοζυγωτικούς και μη διδύμους ως προς τις πολιτικές πεποιθήσεις τους. Οι δίδυμοι που επιλέχθηκαν να λάβουν μέρος στη μελέτη είχαν μεγαλώσει μαζί διασφαλίζοντας ότι είχαν τις ίδιες περιβαλλοντικές επιρροές. Από τη μελέτη προέκυψε ότι οι ομοζυγωτικοί δίδυμοι είχαν συχνότερα τις ίδιες πολιτικές πεποιθήσεις σε σχέση με τους μη ομοζυγωτικούς διδύμους. Το εύρημα οδήγησε στο συμπέρασμα ότι το ταυτόσημο γενετικό υλικό των ομοζυγωτικών διδύμων είχε συμβάλει στην ανάπτυξη ταυτόσημων πολιτικών πεποιθήσεων.
 

Το άρθρο των αυστραλών επιστημόνων αγνοήθηκε για περισσότερο από 15 χρόνια. Στις αρχές της προηγούμενης δεκαετίας όμως ανακαλύφθηκε από πολιτικούς επιστήμονες του Πανεπιστημίου Rice στο Τέξας, οι οποίοι ανέλυσαν για μία ακόμη φορά τα δεδομένα του προσθέτοντας παράλληλα αντίστοιχα δεδομένα από μελέτες με ομοζυγωτικούς και μη διδύμους που διενεργήθηκαν στις ΗΠΑ αλλά και σε ευρωπαϊκές χώρες. Παρά το γεγονός ότι όλες οι μελέτες κατέληξαν στο ίδιο συμπέρασμα, ότι δηλαδή οι ομοζυγωτικοί δίδυμοι εμφάνιζαν ταυτόσημες πολιτικές απόψεις σε μεγαλύτερα ποσοστά σε σχέση με τους μη ομοζυγωτικούς διδύμους, οι μελέτες αμφισβητήθηκαν.

Η αμφισβήτηση βασίστηκε σε μια ενδογενή αδυναμία που ενέχεται σε όλες τις συμπεριφορικές μελέτες αυτού του τύπου. Η βασική υπόθεση της κοινής περιβαλλοντικής συνιστώσας αποτελεί το αδύνατο σημείο τους και δικαίως: όσο κοινό και αν είναι το περιβάλλον, δεν είναι ποτέ ακριβώς το ίδιο. Επιπροσθέτως, με δεδομένο ότι δάσκαλοι, φίλοι και γονείς τείνουν να αντιμετωπίζουν με τον ίδιο τρόπο τους ομοζυγωτικούς διδύμους (που συχνά δεν μπορούν καν να ξεχωρίσουν), αλλά δεν κάνουν το ίδιο με τους μη ομοζυγωτικούς, η απόδοση όλων των παρατηρούμενων διαφορών μεταξύ ομοζυγωτικών και μη διδύμων στη γενετική είναι ίσως υπερβολή. Τέλος, όσο μεγάλη και αν βρεθεί να είναι η γενετική συνιστώσα, συνήθως δεν υπάρχει κάποιο συγκεκριμένο γονίδιο που να τη δικαιολογεί.
 

Αυτές τις ελλείψεις προσπάθησαν να καλύψουν πολύ πρόσφατες μελέτες οι οποίες αφορούσαν γονίδια που εμπλέκονται στην όσφρησή μας, καθώς επίσης και στον έλεγχο νευροδιαβιβαστών όπως η σεροτονίνη και η ντοπαμίνη. (Η όσφρηση προκαλεί έντονα συναισθήματα, από χαλάρωση και δεκτικότητα ως απαρέσκεια ή απέχθεια, ενώ οι νευροδιαβιβαστές ελέγχουν ποικίλες αντιδράσεις μας.)
 

Καθώς οι ερευνητές διαπίστωναν ότι η συλλογιστική τους δεν τους οδηγούσε σε ασφαλή συμπεράσματα, αποφάσισαν να αφήσουν κατά μέρος τα μεγαλεπήβολα σχέδια και να εστιάσουν σε περισσότερο μετρήσιμες παραμέτρους. Ετσι, αντί να μελετούν την επίδραση της γενετικής στις πολιτικές πεποιθήσεις, αποφάσισαν να περιορίσουν τη μελέτη σε ένα και μόνο χαρακτηριστικό της προσωπικότητάς μας, στο πόσο ανοιχτοί στις αλλαγές είμαστε, και από αυτό να εξαγάγουν συμπεράσματα για την πολιτική ιδεολογία.

Προφανώς ο περιορισμός στο συγκεκριμένο χαρακτηριστικό δεν είναι τυχαίος: οι ερευνητές αποδέχθηκαν ότι τα άτομα που δεν φοβούνταν την αλλαγή έτειναν να είναι φιλελεύθερα, ενώ τα άτομα που εξέφραζαν φόβους για τις κοινωνικές αλλαγές έτειναν να είναι ψηφοφόροι των συντηρητικών παρατάξεων. Περιττό να πούμε πως ούτε αυτή η θεώρηση έδωσε τους απαραίτητους καρπούς: μπορεί τα δεξιά κόμματα να ονομάζονται συντηρητικά αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι οι ψηφοφόροι τους αντιτίθενται πάντοτε στις κοινωνικές αλλαγές.
 

Ούτε η αντίστροφη διαδικασία απέδωσε: όταν οι ερευνητές ζήτησαν από εθελοντές να αυτοχαρακτηριστούν «συντηρητικοί» ή «φιλελεύθεροι» και στη συνέχεια προσπάθησαν να εξαγάγουν συμπεράσματα για τη φυσιολογία τους και κατ' επέκταση για τη γενετική τους, τα αποτελέσματα δεν κατέληξαν σε αποδεκτά συμπεράσματα. Ενδιαφέρον ωστόσο παρουσιάζει μια μελέτη η οποία προσπάθησε να συνδέσει τις προκαταλήψεις μας με τα επίπεδα της ορμόνης οξυτοκίνη. Πρόκειται για την ορμόνη η οποία μας συνδέει με τους οικείους μας και η οποία, μεταξύ άλλων, εκλύεται σε μεγάλες ποσότητες και κατά τον τοκετό (ενισχύοντας τη σύνδεση της μητέρας με το βρέφος).

Διαβάστε περισσότερα στο άρθρο του Βήματος.

Μετρήθηκε το φως όλων των άστρων που έχουν λάμψει στο σύμπαν

Αμερικανοί αστρονόμοι, χρησιμοποιώντας το διαστημικό τηλεσκόπιο ακτίνων-γ «Φέρμι» της NASA, «είδαν» το φως των πρώτων-πρώτων άστρων και, παράλληλα, έκαναν την πιο ακριβή μέχρι σήμερα μέτρηση του φωτός όλων των άστρων, τα οποία έχουν ποτέ λάμψει στο σύμπαν. Οι νέοι υπολογισμοί δείχνουν αφενός ότι το αρχέγονο αστρικό φως ήταν λιγότερο από τις έως τώρα εκτιμήσεις και αφετέρου ότι η μέση αστρική πυκνότητα είναι περίπου 1,4 άστρα ανά 100 δισεκατομμύρια κυβικά έτη φωτός. Αυτό σημαίνει ότι η μέση απόσταση ανάμεσα στα άστρα του σύμπαντος είναι περίπου 4.150 έτη φωτός.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον αστροφυσικό Μάρκο Ατζέλο των πανεπιστημίων Στάνφορντ και Μπέρκλεϊ της Καλιφόρνια, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό «Science», έκαναν τους υπολογισμούς τους βασιζόμενοι στην ανάλυση του φωτός από γιγάντιες μαύρες τρύπες (τις λεγόμενες blazars) που απελευθερώνουν βίαια τεράστιες ποσότητες φωτεινής ενέργειας, καθώς απορροφούν την περιβάλλουσα ύλη.

Όταν η ύλη έλκεται βαρυτικά προς την υπερμεγέθη μαύρη τρύπα ενός γαλαξία, ένα μέρος της επιταχύνεται και εκτινάσσεται προς τα έξω σχεδόν με την ταχύτητα του φωτός, με την μορφή «πιδάκων» που εκπέμπονται προς ακριβώς αντίθετες κατευθύνσεις. Όταν μια από τις αυτές τις δέσμες ακτίνων-γ τύχει να στοχεύει προς τη Γη, τότε ο συγκεκριμένος γαλαξίας και η μαύρη τρύπα του φαίνονται τρομερά φωτεινοί και παίρνουν την ονομασία «blazar».

Έως τώρα έχουν εντοπιστεί πάνω από 1.000 τέτοια αντικείμενα και πολλά από αυτά εκπέμπουν ενέργεια άνω των 3 δισεκατομμυρίων γιγαηλεκτρονιοβόλτ (GeV), δηλαδή πάνω από ένα δισεκατομμύριο φορές μεγαλύτερη από την ενέργεια του ορατού φωτός.

Οι ακτίνες-γ αποτελούν την μορφή φωτός (ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας) με την μεγαλύτερη ενέργεια. Από το 2008 που τέθηκε σε τροχιά, το «Φέρμι» παρατηρεί τον ουρανό αποκλειστικά για εκπομπές τέτοιων ακτίνων, δημιουργώντας τον πιο λεπτομερή έως τώρα «χάρτη» σε τόσο ισχυρές ενέργειες.

Το οπτικό και υπέρυθρο φως των άστρων συνεχίζει να ταξιδεύει στο σύμπαν ακόμα και αφού αυτά σβήσουν. Το γεγονός αυτό δημιουργεί ένα «απολίθωμα» ακτινοβολίας, το οποίο είναι δυνατό να ανιχνευθεί έμμεσα, χρησιμοποιώντας τις ακτίνες-γ, τις οποίες εκπέμπουν μακρινές πηγές όπως τα blazars, που γίνονται αντιληπτές από το τηλεσκόπιο «Φέρμι».

Το συνολικό φως των άστρων, που έχει ποτέ εκπεμφθεί στο διάστημα, ονομάζεται από τους αστρονόμους «εξωγαλακτικό φως υποβάθρου» και αποτελεί ένα είδος «κοσμικής ομίχλης» φωτονίων. Οι ακτίνες-γ που παράγονται από τα blazars, ταξιδεύουν δισεκατομμύρια έτη φωτός, εωσότου φθάσουν στον πλανήτη μας και στο μεταξύ διασχίζουν αυτή την «κοσμική ομίχλη». Καθώς μια ακτίνα-γ συγκρούεται με το αστρικό φως, αυτή μεν μετασχηματίζεται σωματιδιακά σε ζεύγη ηλεκτρονίων-ποζιτρονίων, ενώ το διάχυτο φως των άστρων «θαμπώνει» (με τον ίδιο τρόπο που η ομίχλη εξασθενεί το φως ενός μακρινού φάρου, μόνο που σε αυτή την περίπτωση τον ρόλο των κοσμικών φάρων παίζουν τα «blazars"). Αυτό το φαινόμενο επιτρέπει στους επιστήμονες να κάνουν υπολογισμούς για το διάχυτο στο σύμπαν αστρικό φως, δηλαδή για την πυκνότητα της «ομίχλης» και άρα για την μέση πυκνότητα των άστρων.

Το σύμπαν εκτιμάται ότι δημιουργήθηκε πριν από περίπου 13,7 δισεκατομμύρια χρόνια και οι επιστήμονες κατόρθωσαν να εντοπίσουν φως που εξέπεμψαν αρχέγονα άστρα, όταν το σύμπαν ήταν ακόμα «νήπιο», μόλις 600 εκατ. ετών. Αυτά τα πρώτα άστρα πιστεύεται ότι διέφεραν αρκετά από τα σημερινά, καθώς ήσαν πολύ πιο μεγάλα (εκατοντάδες φορές μεγαλύτερα από τον Ήλιο μας), πιο καυτά, πιο λαμπρά, αλλά και πιο βραχύβια.

Οι νέες εκτιμήσεις δείχνουν ότι αυτά τα πρώτα άστρα δημιουργούνταν με πιο αργό ρυθμό από ό,τι πιστευόταν έως τώρα. Η άμεση παρατήρηση αυτών των προπατορικών άστρων μέχρι τώρα είναι αδύνατη με τα υπάρχοντα όργανα, αλλά ελπίζεται ότι ίσως καταστεί εφικτή είτε με το νέο διαστημικό τηλεσκόπιο «Τζέημς Γουέμπ» της NASA, το οποίο προγραμματίζεται να αντικαταστήσει το «Χαμπλ» από το 2018, είτε με το σχεδιαζόμενο επίγειο Υπερβολικά Μεγάλο Τηλεσκόπιο του Ευρωπαϊκού Νοτίου Αστεροσκοπείου στη Χιλή.

Πηγή: Η Καθημερινή

Το πρωινό κάνει καλύτερους μαθητές

Την ευεργετική επίδραση, που έχει στις επιδόσεις των μαθητών η πρόσληψη πρωινού, διαπιστώνει έρευνα που πραγματοποιήθηκε στη Βρετανία και τα αποτελέσματα της οποίας δημοσιεύθηκαν στην επιστημονική επιθεώρηση Appetite.

Οι ερευνητές συνέκριναν τις επιδόσεις 1.386 μαθητών, από 32 σχολεία, σε διάφορα τεστ συγκέντρωσης, μνήμης και χρόνου αντίδρασης. Από το σύνολο των 1.386 μαθητών, ηλικίας 6 έως 16 χρονών, τα κορίτσια ήταν 721 και τα αγόρια 665. Οι 1.202 από αυτούς είχαν πάρει πρωινό την ημέρα των τεστ, ενώ οι υπόλοιποι 184 είχαν πάει στο σχολείο τους νηστικοί.

Σε σχέση με τους μαθητές που είχαν πάρει πρωινό, οι νηστικοί μαθητές εμφάνισαν χαμηλότερες επιδόσεις στο τεστ της συγκέντρωσης, σε ποσοστό 7%. Επίσης, χρειάστηκαν περισσότερο χρόνο- περίπου 9%- για να απαντήσουν στις ερωτήσεις του τεστ, ενώ σε ανάλογα ποσοστά υπολείπονταν στο τεστ μνήμης.

Επιπλέον, οι «χορτάτοι» μαθητές εμφάνισαν μεγαλύτερη συνεκτικότητα στον ειρμό της σκέψης τους, σε σχέση με τους συμμαθητές τους, που εκείνη την ημέρα πήγαν στο σχολείο με άδειο στομάχι.

Αποδείχθηκε επίσης ότι, όσο περνούσε η ώρα, τόσο αυξανόταν η διαφορά στις επιδόσεις ανάμεσα στις δύο ομάδες, αφού στα τεστ που πραγματοποιήθηκαν, μετά τις 11 το πρωί, οι χορτάτοι μαθητές έδειξαν να διατηρούν τις δυνάμεις τους, αντίθετα με τους νηστικούς που είχαν χάσει ενέργεια.

Ως προς τα φύλα, τα κορίτσια που δεν είχαν πάρει πρωινό είχαν πολύ χαμηλότερες επιδόσεις, σε σχέση με τα νηστικά αγόρια.

Οι ειδικοί έχουν επισημάνει, κατ' επανάληψη, τα οφέλη που έχει η σωστή διατροφή για τους μαθητές. Οι τροφές, πλούσιες σε μαγνήσιο θεωρούνται απαραίτητες γιατί βοηθούν στη συγκέντρωση, ενώ από το πρωινό δεν πρέπει να λείπει το γάλα ή ο φρέσκος χυμός. Τα δημητριακά ολικής άλεσης, οι μπανάνες και το αυγό εφοδιάζουν τον εγκέφαλο με βιταμίνη Β, η οποία θεωρείται πολύτιμη για την καλή μνήμη και την καλή συγκέντρωση.

Πηγή: Η Καθημερινή

Σκόνη αστεροειδών ενάντια στην κλιματική αλλαγή

Μια νέα πρόταση πέφτει στο τραπέζι του διαλόγου ώστε να μπει «φρένο» στην κλιματική αλλαγή που λαμβάνει χώρα στη Γη τις τελευταίες δεκαετίες. Επιστήμονες στη Σκωτία υποστηρίζουν ότι εάν καταστρέψουμε έναν αστεροειδή που θα κινείται κοντά στη Γη θα δημιουργήσουμε ένα νέφος σκόνης γύρω από τον πλανήτη που θα λειτουργεί ως διαστημική «ομπρέλα» η οποία θα μπλοκάρει το ηλιακό φως και θα μειώσει έτσι την παγκόσμια θερμοκρασία.

Η γεωμηχανική είναι μια νέα επιστήμη που ασχολείται με την εξεύρεση μεθόδων σωτηρίας της ανθρωπότητας από περιβαλλοντικούς και άλλους κινδύνους. Πολλοί ειδικοί έχουν καταθέσει μια σειρά από ιδέες και σχέδια που αφορούν, στη συντριπτική τους πλειονότητα, τρόπους αντιμετώπισης των κλιματικών αλλαγών και του φαινομένου του θερμοκηπίου. Πρόκειται για ιδέες που θα μπορούσε κάποιος να τις χαρακτηρίσει από «επαναστατικές» και «προωθημένες» ως και «σενάρια επιστημονικής φαντασίας».
Τεχνητά δάση, καθρέφτες στο Διάστημα, τεχνητά νέφη, διασπορά σιδήρου στη θάλασσα, τεχνητές εκρήξεις ηφαιστείων είναι ορισμένες από τις προτάσεις της γεωμηχανικής για τη σωτηρία της ανθρωπότητας.
Κάποιες από αυτές τις ιδέες είναι μεν εφαρμόσιμες και θα μπορούσαν - σε πρώτο επίπεδο - να αποδώσουν περιορίζοντας ή και αντιστρέφοντας τις κλιματικές αλλαγές, όμως κάθε μια εξ αυτών συνδέεται και με σοβαρές παρενέργειες. Για παράδειγμα, τα τεχνητά νέφη θα μειώσουν μεν την θερμοκρασία του πλανήτη αλλά θα προκαλέσουν άλλες κλιματικές μεταβολές όπως διακοπή των βροχοπτώσεων και της εμφάνισης των μουσώνων η παρουσία των οποίων είναι απολύτως απαραίτητη για την επιβίωση δισεκατομμυρίων κατοίκων του πλανήτη. Η εφαρμογή άλλων ιδεών θα έχει ως αποτέλεσμα την καταστροφή τοπικών ή και ευρύτερων οικοσυστημάτων.

Ερευνητές του Πανεπιστημίου Strathclyde υποστηρίζουν ότι το ιδανικό σημείο για την καταστροφή ενός αστεροειδούς είναι το Lagrange point ή L1. Πρόκειται για το σημείο όπου αλληλοεξουδετερώνονται οι βαρυτικές δυνάμεις Γης και Ηλιου. Θεωρούν ότι ιδανικός αστεροειδής για την περίσταση είναι ο Γανυμήδης 1036 που είναι ένας από τους μεγαλύτερους αστεροειδείς της διαστημικής μας γειτονιάς. Οι ερευνητές υπολόγισαν ότι η καταστροφή του συγκεκριμένου αστεροειδούς θα δημιουργήσει ένα νέφος σκόνης με διάμετρο 2,6 χιλιόμετρα και βάρος 5 τετράκις εκατομμύρια κιλά.

Οι ερευνητές έσπευσαν να τονίσουν ότι η ιδέα τους δεν αποτελεί μια μόνιμη λύση στο πρόβλημα ούτε έχει ως στόχο να δημιουργηθεί μια «ομπρέλα» ώστε να συνεχίσει η ανθρωπότητα να δρα με τρόπο τέτοιο ώστε να απελευθερώνονται τεράστιες ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα.

«Θέλω να ξεκαθαρίσω ότι σε καμία περίπτωση δεν προτείνουμε τη γεωμηχανική ως υποκατάστατο της μείωσης των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. Μπορούμε απλά να 'εξαγοράσουμε' λίγο χρόνο ώστε να βρούμε την λύση στο πρόβλημα. Το νέφος της σκόνης του αστεροειδούς δεν είναι μια μόνιμη θεραπεία αλλά θα σταματήσει τις επιπτώσεις των κλιματικών αλλαγών για ικανό χρονικό διάστημα» αναφέρει ο Ράσελ Μπιούικ, μέλος της επιστημονικής ομάδας που διατύπωσε την ιδέα.

Πηγή: Το Βήμα

Οι δέκα ευφυέστεροι άνθρωποι στον κόσμο

Η έγκυρη ιστοσελίδα superscolar. org κατάρτησε κι έδωσε στην δημοσιότητα έναν κατάλογο με τους 10, κατά την άποψή της, πιο έξυπνους ανθρώπους στο κόσμο αυτή τη στιγμή, προσθέτοντας πως η λίστα δεν είναι αντικειμενική, αφού η έννοια της εξυπνάδας είναι κάτι υποκειμενικό κι υπάρχουν πολλοί διαφορετικοί παράγοντες πέρα από το IQ που καθορίζουν πόσο έξυπνος είναι κάποιος.

Παρόλ' αυτά, είναι ένας αρκετά ενδεικτικός κατάλογος που εμπεριέχει δέκα αδιαμφισβήτητα, μεγαλοφυείς ανθρώπους.

1. Τέρενς Τάο, μαθηματικός

Ο ορισμός του «παιδιού - θαύματος» : στα 2 του χρόνια μπορούσε να εκτελέσει περίπλοκες μαθηματικές πράξεις, στα 9 του μπήκε στο κολέγιο, στα 20 του πήρε διδακτορικό από το Πρίνστον και στα 24 του έγινε ο νεότερος καθηγητής στην ιστορία του UCLA. Ο 37χρονος διαθέτει ΙQ 230.

2. Κρίστοφερ Χιράτα, αστροφυσικός

Ακόμη μια περίπτωση παιδικής ιδιοφυΐας, που στα 13 του κέρδισε χρυσό μετάλλιο στην Παγκόσμια Ολυμπιάδα Φυσικής, στα 14 μπήκε στο πανεπιστήμιο και ήδη από τα 16 του δουλεύει στην NASA πάνω σε projects για τον αποικισμό στον Άρη. Ο 30χρονος διαθέτει IQ 225.

3. Κιμ Ουνγκ Γιονγκ, φυσικός

Με επιβεβαιωμένο ΙQ 210 είναι ο κάτοχος του σχετικού ρεκόρ του βιβλίου Γκίνες από όταν ήταν παιδί, κάτι απόλυτα αναμενόμενο, όταν ο 50χρονος επιστήμονας πριν ακόμη κλείσει τα 2 του χρόνια μιλούσε ήδη τέσσερις γλώσσες (Κορεάτικα, Γιαπωνέζικα, Αγγλικά και Γερμανικά).

4. Ρίκ Ρόσνερ, σεναριογράφος

Με IQ 190 ο 52χρονος σεναριογράφος βγάζει τα προς το ζην γράφοντας κείμενα σε αμερικάνικες εκπομπές όπως το διάσημο σώου του Τζίμι Κίμελ, ενώ παλιότερα είχε εργαστεί ως γυμνό μοντέλο, στρίπερ και σερβιτόρος.

5. Γκάρι Κασπάροφ, σκακιστής

Ο νεότερος που κέρδισε ποτέ τον τίτλο του παγκόσμιου πρωταθλητή, στα 22 του χρόνια, έχει αποσυρθεί από το άθλημα εδώ και αρκετά χρόνια, γράφοντας βιβλία και δίνοντας διαλέξεις. Διαθέτει IQ 190.

6. Τζέιμς Γουντς, ηθοποιός

Δεν πρόκειται για τυπογραφικό λάθος, είναι όντως ο αμερικανός ηθοποιός Τζέιμς Γουντς, πρωταγωνιστής σε ταινίες όπως «Μια Φορά Κι Έναν Καιρό Στην Αμερική». Ο 65χρονος, που διαθέτει IQ 180, γράφτηκε με υποτροφία στα μαθηματικά στο φημισμένο UCLA όταν ήταν ακόμη μαθητής γυμνασίου, στρέφοντας την πλάτη του σε μια ακαδημαϊκή καριέρα για χάρη του σελιλόιντ.

7. Πολ Άλεν, επιχειρηματίας

Ο 59χρονος συνιδρυτής της Microsoft και δισεκατομμυριούχος, με μια προσωπική περιουσία που ανέρχεται στα 10 δις ευρώ, διαθέτει IQ 170. Ταυτόχρονα είναι και ένας από τους πιο γενναιόδωρους φιλάνθρωπους της υφηλίου.

8. Τζούντιτ Πόλγκαρ, σκακίστρια

Η νεότερη πρωταθλήτρια σκακιού στην ιστορία (μόλις 15 ετών, ένα μήνα νεότερη από τον Μπόμπι Φίσερ) διακρίθηκε χάρη στην ιδέα του πατέρα της, ο οποίος εφάρμοσε πάνω της μια πρωτοποριακή εκπαιδευτική μέθοδο που θέλει τα παιδιά ικανά για μεγάλα επιτεύγματα, αν εκπαιδευτούν από νωρίς σε ένα και μόνο πεδίο γνώσης. Διαθέτει ΙQ 170.

9. Άντριου Γουάιλς, μαθηματικός

Ο Βρετανός καθηγητής του φημισμένου πανεπιστήμιου Πρίνστον κατάφερε το 1995 κι έλυσε το «τελευταίο θεώρημα του Φερμά», το αποκαλούμενο και «δυσκολότερο μαθηματικό γρίφο στην ιστορία» που απασχολούσε τους επιστήμονες επί 358 χρόνια. Το ΙQ του 59χρονου μαθηματικού είναι 170.

10. Στίβεν Χόκινγκ, αστροφυσικός

Το πιο αναγνωρίσιμο όνομα στην λίστα με IQ 160, συγγραφέας 7 βιβλίων και, κατά πολλούς, διάδοχος του Αλβέρτου Αϊνστάιν, ο οποίος μας βοήθησε να κατανοήσουμε τα μυστήρια της αστροφυσικής και της δημιουργίας του σύμπαντος.

Πηγή: Το Βήμα

Το Facebook εκτρέφει το άγχος

Οι ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης όπως το Facebook και το Twitter «γεννούν» άγχος και κάνουν τους χρήστες να αισθάνονται ανεπαρκείς. Τον κώδωνα του κινδύνου για τη νέα μόδα της on-line ζωής μας κρούουν ειδικοί της Σχολής Διοίκησης Επιχειρήσεων του Πανεπιστημίου Σάλφορντ στο Μάντσεστερ της Βρετανίας μετά από δημοσκόπηση σε 298 χρήστες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης η οποία έγινε για λογαριασμό του κοινωφελούς ιδρύματος Anxiety UK.

Από την ανάλυση των στοιχείων προέκυψε ότι περισσότεροι από τους μισούς χρήστες (53%) δήλωσαν ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης άλλαξαν τη συμπεριφορά τους – και από αυτούς τους χρήστες το 51% ανέφερε ότι η αλλαγή ήταν προς το χειρότερο.

Η πιο συχνή αναφορά των χρηστών στους οποίους τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είχαν αρνητική επίδραση ήταν ότι εμφάνισαν κατακόρυφη πτώση της αυτοπεποίθησής τους όταν συνέκριναν τις δικές τους πράξεις και επιτυχίες με εκείνες των on line φίλων τους.

Τα δύο τρίτα των χρηστών είπαν επίσης ότι έβρισκαν πολύ δύσκολο το να χαλαρώσουν πλήρως ή το να κοιμηθούν όταν είχαν προηγουμένως ασχοληθεί επί αρκετή ώρα με το Facebook ή το Twitter.

Παράλληλα, το 25% των ατόμων που συμμετείχαν στη δημοσκόπηση ανέφερε ότι εμφάνισε προβλήματα στη σχέση του με τον σύντροφο ή τους συνεργάτες του εάν προηγουμένως είχε έλθει σε διαδικτυακή αντιπαράθεση μαζί τους.

H δημοσκόπηση αποκάλυψε επίσης την εθιστική δύναμη του Διαδικτύου καθώς το 55% των ατόμων που συμμετείχαν σε αυτή δήλωσε ότι αισθανόταν «άγχος» όταν δεν είχε πρόσβαση στον λογαριασμό του στο Facebook ή στα mail του.

Συγχρόνως ποσοστό μεγαλύτερο του 60% των χρηστών ανέφερε ότι προκειμένου να έχει ένα διάλειμμα από την on line καθημερινότητά του έπρεπε να πατήσει το κουμπί off στις συσκευές – ήταν αδύνατον στους περισσότερους να αγνοήσουν τους on line πειρασμούς όταν οι συσκευές ήταν ανοιχτές.

Σχολιάζοντας τα αποτελέσματα της δημοσκόπησης η διεθύνουσα σύμβουλος της οργάνωσης Anxiety UK Νίκι Λιντμπέτερ σημείωσε ότι «αν κάποιο άτομο έχει προδιάθεση για άγχος οι πιέσεις που δέχεται από την τεχνολογία λειτουργούν ως αφορμή που ‘πυροδοτεί’ ανασφάλεια και στρες». Η κυρία Λιντμπέτερ δήλωσε επίσης ότι έμεινε έκπληκτη από το πόσο μεγάλο ποσοστό των χρηστών μέσων κοινωνικής δικτύωσης που συμμετείχαν στη δημοσκόπηση ανέφερε ότι μπορούσε να κάνει διάλειμμα από τη δικτυακή ζωή του μόνο αν έκλεινε τη συσκευή που τον συνδέει με τον on line κόσμο.«Ηταν αδύνατον για τα άτομα αυτά απλώς να αγνοήσουν το έξυπνο κινητό τους ή τον υπολογιστή τους».

Σημειώνεται ότι πέρυσι μια διεθνής μελέτη αποκάλυψε πώς το κλείσιμο της τηλεόρασης και του ραδιοφώνου, του κινητού ή του Ιντερνετ προκαλεί σε κάποια άτομα συμπτώματα στέρησης αντίστοιχα με εκείνα που παρουσιάζει ένα άτομο εθισμένο στο τσιγάρο το οποίο προσπαθεί να κόψει την κακή του συνήθεια.

Επιστήμονες ζήτησαν από εθελοντές σε 12 πανεπιστήμια ανά τον κόσμο να αποφύγουν τη χρήση υπολογιστή, κινητού, iPod, τηλεόρασης και ραδιοφώνου επί 24 ώρες. Είναι χαρακτηριστικό ότι η πλειονότητα των εθελοντών δεν ήταν σε θέση να απέχει ούτε καν για ένα 24ωρο από την «ηλεκτρονική» ζωή του.

Πηγή: Το Βήμα

Η παχυσαρκία βλάπτει τον εγκέφαλο

Τα παραπανίσια κιλά δεν επιβαρύνουν μόνο τη σιλουέτα και την καρδιά αλλά φαίνονται επίσης να έχουν δυσμενείς επιπτώσεις στη λειτουργία του εγκεφάλου. Στο συμπέρασμα αυτό κατέληξε μεγάλη μελέτη που έγινε στη Βρετανία και διαπίστωσε μια πιο γρήγορη «πτώση» των νοητικών επιδόσεων στα άτομα που είναι παχύσαρκα και εμφανίζουν μεταβολικές δυσλειτουργίες.

Οι επιστήμονες δεν γνωρίζουν ακόμη τον ακριβή μηχανισμό με τον οποίο το σωματικό βάρος επιδρά στις γνωσιακές λειτουργίες του εγκεφάλου, υποπτεύονται όμως ότι η αιτία θα πρέπει να αναζητηθεί στις μεταβολικές αλλαγές – όπως η αύξηση των επιπέδων σακχάρου και χοληστερόλης – που συνδέονται με την παχυσαρκία. Αξίζει να σημειωθεί ότι άλλες μελέτες έχουν αναδείξει επίσης την παχυσαρκία ως παράγοντα κινδύνου για την εμφάνιση άνοιας.

Ερευνητές από γαλλικά και βρετανικά ερευνητικά κέντρα με επικεφαλής την Αρκανά Σινγκ-Μανού του Εθνικού Ινστιτούτου Υγείας και Ιατρικών Ερευνών της Γαλλίας (INSERM) εξέτασαν τις νοητικές επιδόσεις 6.401 ανδρών και γυναικών ηλικίας 35 ως 55 ετών αναλύοντας τα δεδομένα της μακροπρόθεσμης μελέτης Whitehall II η οποία παρακολουθεί την πορεία της υγείας 10.000 και πλέον βρετανών δημοσίων υπαλλήλων εδώ και περισσότερο από 20 χρόνια.

Οι εθελοντές της Whitehall II είχαν εξεταστεί σε μια σειρά από τεστ μνήμης και γνωσιακών δεξιοτήτων τρεις φορές μέσα στην περασμένη δεκαετία. Αναλύοντας τις επιδόσεις τους οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι όσοι ήταν παχύσαρκοι και παρουσίαζαν ταυτόχρονα επιβαρυντικές για την υγεία μεταβολικές αλλαγές εμφάνιζαν μεγαλύτερη νοητική «πτώση» καθώς η βαθμολογία τους στα τεστ ακολουθούσε την κατιούσα με ταχύτερο ρυθμό.

Στη μελέτη τους, η οποία δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση «Neurology», οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι εξέτασαν μόνο την πορεία των γνωσιακών λειτουργιών και όχι την εμφάνιση της άνοιας. Επισημαίνουν επίσης πως το γεγονός ότι όλοι οι συμμετέχοντες ανήκαν στον κλάδο των δημοσίων υπαλλήλων ενδέχεται να παίζει κάποιο ρόλο και άρα είναι πιθανό τα ίδια ευρήματα να μην ισχύουν για άλλες πληθυσμιακές ομάδες.

«Περαιτέρω έρευνες απαιτούνται προκειμένου να εξεταστεί η επίδραση γενετικών παραγόντων, να ληφθεί υπόψη από πότε τα άτομα ήταν παχύσαρκα και από πότε παρουσίαζαν αυτούς τους μεταβολικούς παράγοντες κινδύνου όπως επίσης και να εξεταστεί η βαθμολογία σε γνωσιακά τεστ καθόλη τη διάρκεια της ενήλικης ζωής ώστε να έχουμε καλύτερη κατανόηση της σχέσης μεταξύ παχυσαρκίας και γνωσιακών λειτουργιών όπως η σκέψη, η συλλογιστική και η μνήμη» τονίζεται χαρακτηριστικά στο σχετικό άρθρο.

Πηγή: Το Βήμα

Τομογραφίες εγκεφάλου προβλέπουν ποιες διαφημίσεις είναι αποτελεσματικές

Οι διαφημιστικές εταιρείες δαπανούν τεράστια ποσά ρωτώντας ομάδες εθελοντές ποια είναι τα γούστα τους και ποιες διαφημίσεις θα έβρισκαν πιο ελκυστικές. Φαίνεται όμως ότι υπάρχει μια πιο αποτελεσματική τακτική, σύμφωνα με ερευνητές που μπόρεσαν να προβλέψουν τις αντιδράσεις του κόσμου εξετάζοντας εγκεφαλικές τομογραφίες.

Οι τομογραφίες, αναφέρει η ερευνητική ομάδα στην επιθεώρηση Psychological Science, πραγματικά δείχνουν να μπαίνουν στο μυαλό του καταναλωτή, αφού είχαν μεγαλύτερη προβλεπτική ισχύ ακόμα και από εκτιμήσεις των ίδιων των εθελοντών που εξετάστηκαν.

Με άλλα λόγια, οι διαφημιστές ίσως θα ήταν σκόπιμο να μην ρωτούν τη γνώμη του κόσμου, αλλά να κοιτάζουν απευθείας στον εγκέφαλο των αποδεκτών τους.

Η Δρ Έμιλι Φολκ, νευροεπιστήμονας του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν στο Άν Άρμπορ, μελετούσε εδώ και χρόνια το ρόλο του μέσου προμετωπιαίου φλοιού, μιας περιοχής στο πρόσθιο μέρος του εγκεφάλου που ειδικεύεται σε ανώτερες νοητικές λειτουργίες.

Η δραστηριότητα αυτής της περιοχής, εξηγεί ο δικτυακός τόπος του Science, δείχνει να αυξάνεται όταν ένα άτομο ταυτίζεται με αυτό που βλέπει ή αναγνωρίζει την αξία του για τον εαυτό του.

Σε προηγούμενη μελέτη της, η Δρ Φολκ είχε δείξει ότι η καταγραφή της δραστηριότητας στον μέσο προμετωπιαίο φλοιό μπορούσε να προβλέψει ποιοι εθελοντές θα επηρεάζονταν από ένα διαφημιστικό μήνυμα για τη χρήση αντηλιακού.

Αυτή τη φορά, η Φολκ και οι συνεργάτες της ήθελαν να εξετάσουν αν μπορούσαν να προβλέψουν την αντίδραση της ευρύτερης κοινής γνώμης εξετάζοντας έναν μικρό αριθμό εθελοντών.

Ζήτησαν λοιπόν από 30 καπνιστές που ήθελαν να κόψουν το κάπνισμα να υποβληθούν σε λειτουργική μαγνητική τομογραφία (fMRI) την ώρα που παρακολουθούσαν τηλεοπτικά σποτ κατά του τσιγάρου.

Όταν κλήθηκαν να βαθμολογήσουν αυτά τα σποτ ως προς την πιθανή αποτελεσματικότητά τους, οι εθελοντές έκριναν ότι το καλύτερο ήταν αυτό που έδειχνε μια γυναίκα να πηδάει από το παράθυρο για να πιάσει ένα αναμμένο τσιγάρο που έπεσε στο δρόμο.

Ωστόσο η ανάλυση της εγκεφαλικής τους δραστηριότητας έδινε διαφορετική εικόνα: ο εγκέφαλος των εθελοντών αντιδρούσε περισσότερο σε ένα βίντεο με μαριονέτες, το οποίο μάλιστα οι εθελοντές είχαν αξιολογήσει ως το λιγότερο αποτελεσματικό.

Η μεγάλη έκπληξη ήρθε όταν οι ερευνητές κάλεσαν τις αρμόδιες αρχές και ρώτησαν πόσοι άνθρωποι είχαν καλέσει στην ειδική γραμμή βοήθειας για τη διακοπή του καπνίσματος, στην οποία παρέπεμπαν οι διαφημίσεις.

Τα στοιχεία που είχε συγκεντρώσει τις υπηρεσίες επιβεβαίωσαν τις τομογραφίες και διέψευσαν τις δηλώσεις των εθελοντών: το βίντεο με τις μαριονέτες είχε οδηγήσει σε αύξηση των κλήσεων κατά 32 φορές, ενώ το βίντεο με τη γυναίκα που πηδάει τις αύξησε κατά μόλις 2,3 φορές.

Η αλήθεια είναι ότι η μελέτη της Δρ Φολκ πραγματοποιήθηκε σε σχετικά μικρό δείγμα εθελοντών και δεν εξέτασε τον πιθανό ρόλο άλλων περιοχών του εγκεφάλου.

Τα αποτελέσματα ήταν όμως τόσο εντυπωσιακά ώστε η ερευνητική ομάδα θα επιχειρήσει τώρα να προβλέψει ποιες ταινίες θα έχουν εμπορική επιτυχία εξετάζοντας εθελοντές την ώρα που βλέπουν τα τρέιλερ.

Πηγή: Newsroom - ΔΟΛ

Κλειδί για τα οπλοστάσια του μέλλοντος η νευροεπιστήμη

Η νευροεπιστήμη ανοίγει πλέον νέες προοπτικές για τον τρόπο διεξαγωγής του πολέμου, σύμφωνα με μια νέα βαρυσήμαντη έκθεση της Βασιλικής Εταιρείας, της ακαδημίας επιστημών της Βρετανίας, η οποία επισημαίνει ότι, παρά τα οφέλη σε άλλους τομείς όπως η ιατρική, οι αλματώδεις πρόοδοι των νευροεπιστημόνων, οι οποίες έχουν πρακτικές εφαρμογές στο πεδίο της μάχης και γενικότερα της ασφάλειας, θα πρέπει να εξετασθούν προσεκτικά πριν υιοθετηθούν.

Οι νέες τεχνικές της νευροεπιστήμης, οι οποίες τείνουν να αξιοποιηθούν από τους στρατιωτικούς και γενικότερα από τις δυνάμεις ασφαλείας, περιλαμβάνουν οπλικά συστήματα που ελέγχονται άμεσα από το νου και άλλα που αποσκοπούν στον έλεγχο του νου των αντιπάλων ή που στέλνουν ακτίνες κατευθυνόμενης ενέργειας και προκαλούν πόνο. Παράλληλα όμως, φαίνεται να κερδίζουν έδαφος άλλες πρακτικές, όπως η εξέταση -με ειδικές τεχνικές νευροαπεικόνισης- του εγκεφάλου των στρατιωτικών που είναι υποψήφιοι για στρατολόγηση ή η χρησιμοποίηση νέων μεθόδων διακρανιακής εγκεφαλικής και νευρικής διέγερσης για καλύτερη μάθηση κατά τη στρατιωτική εκπαίδευση.

Τα σενάρια αυτά και άλλα περιγράφονται στην έκθεση του αρχαιότερου επιστημονικού φορέα στον κόσμο, που επισημαίνει ότι η τυχόν υιοθέτησή τους θα φέρει στο προσκήνιο μια σειρά από ηθικά και νομικά διλήμματα και προκλήσεις για την κοινωνία, σύμφωνα με το πρακτορείο Ρόιτερ και τη βρετανική «Γκάρντιαν» .

Οι Βρετανοί επιστήμονες προβλέπουν επίσης ότι σταδιακά θα χρησιμοποιηθούν στις ένοπλες δυνάμεις και στις δυνάμεις ασφαλείας ειδικά φάρμακα που ενισχύουν την αποτελεσματικότητα του προσωπικού τους (π.χ. των πιλότων ή των ειδικών δυνάμεων), αλλά και άλλα που θα διευκολύνουν τις ανακρίσεις ή θα αποκοιμίζουν τον εχθρό. Ακόμα υπογραμμίζουν ότι ο (όποιος) εχθρός θα καταφύγει σε ανάλογα νευρο-όπλα.

Ορισμένες τεχνικές της νευροεπιστήμης είναι ήδη ώριμες και έτοιμες για στρατιωτική αξιοποίηση. Ορισμένοι νευροεπιστήμονες δεν φαίνεται να έχουν επίγνωση ότι η επιστήμη τους προορίζεται και για μη ειρηνικές χρήσεις, ενώ άλλοι ήδη εμφανίζονται αμήχανοι ή ανήσυχοι, καθώς δεν θέλουν να σταματήσουν τις έρευνές τους, που μπορεί να ωφελήσουν πολύ την ανθρωπότητα.

Μια από τις πιο εντυπωσιακές προοπτικές, που αναφέρει η έκθεση της Βασιλικής Ακαδημίας, είναι η χρησιμοποίηση από τους στρατιώτες στο κεφάλι τους ειδικού εξοπλισμού (διεπαφής) που θα τους επιτρέπει να ελέγχουν με τη σκέψη τους διάφορα απομακρυσμένα οπλικά συστήματα, όπως μικρά μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Η δυνατότητα αυτή προκύπτει από τις έρευνες που έχουν γίνει στο πεδίο της βιοϊατρικής πληροφορικής για τον έλεγχο από άτομα με ειδικές ανάγκες των τεχνητών άκρων ή του κέρσορα του υπολογιστή μόνο με το νου τους.

«Ένα νευρωνικά διασυνδεμένο (στον εγκέφαλο) οπλικό σύστημα θα παρέχει σημαντικά πλεονεκτήματα έναντι των συμβατικών οπλικών συστημάτων από άποψη ταχύτητας και ακρίβειας», όπως επισημαίνει η έκθεση, υπεύθυνος της οποίας ήταν ο καθηγητής βιοχημικής φαρμακολογίας Ροντ Φλάουερ του πανεπιστημίου Κουίν Μέρι του Λονδίνου.

Όπως είπε όμως, η νευροεπιστήμη «θολώνει τη διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στην ατομική ευθύνη και στη (δυσ)λειτουργία της μηχανής. Αν ελέγχεις με το νου ένα μη επανδρωμένο σκάφος και χτυπήσεις ένα λάθος στόχο ή μια γαμήλια γιορτή, ποιός φταίει για αυτό; Εσύ ή η μηχανική διεπαφή στο κεφάλι σου;» .

Ακόμα, η έκθεση αναδεικνύει τις συνέπειες των προόδων στη νευροφαρμακολογία και αναφέρει ότι φάρμακα που μειώνουν το άγχος, την κούραση ή την απώλεια μνήμης (όλα σχετίζονται με τις έρευνες πάνω στην άνοια) έχουν ήδη δοκιμαστεί από ένοπλες δυνάμεις διαφόρων χωρών ως ενισχυτικά των νοητικών λειτουργιών, προκειμένου να κρατούν τους στρατιώτες τους σε εγρήγορση. Από την άλλη, ουσίες με βάση την ωκυτοκίνη, τη λεγόμενη ορμόνη της στοργής, μελετώνται για να χρησιμοποιηθούν κατά του εχθρού, ώστε να γίνει πιο ενδοτικός και επιδεκτικός χειραγώγησης.

Πηγή: Η Καθημερινή

Η «Γενετική Επανάσταση» ετοιμάζεται να αλλάξει το πρόσωπο της Ιατρικής

Το βρετανικό Εθνικό Σύστημα Υγείας (National Health Service- NHS) οφείλει να ετοιμάζεται από τώρα για την επερχόμενη «γενετική επανάσταση», αναπτύσσοντας τα μέσα και την εξειδίκευση, σύμφωνα με αναφορά του Foundation for Genomics and Population Health.

Όπως αναφέρει το ίδρυμα, νέες τεχνολογίες σύντομα θα αλλάξουν το «πρόσωπο» της θεραπείας καρκινοπαθών, καθώς και ατόμων με σπάνιες ασθένειες. Σύντομα, οι θεραπευτικές αγωγές θα μπορούν να εξατομικεύονται.

Ο γενετικός κώδικας του καθενός περιέχει το σύνολο των πληροφοριών που τον κάνουν αυτό που είναι. Από τη στιγμή που το κόστος της «αποκρυπτογράφησής» του έχει μειωθεί δραματικά, αναμένεται να αλλάξουν πολλά πράγματα στο χώρο της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, καθώς η «ανάγνωση» του γενετικού κώδικα θα ήταν εξαιρετικά χρήσιμη σε θέματα διάγνωσης: ενδεικτικά το 3% των ανθρώπων με γενετικά προβλήματα νοσούν από σπάνιες παθήσεις, όπως ο διαβήτης. Επίσης, ως «γενετική» ασθένεια θα μπορούσε να περιγραφεί και ο καρκίνος, καθώς η παρουσία κάποιων γονιδίων αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου.

Η γενετική θα μπορούσε να βοηθήσει στην πρόβλεψη των φαρμάκων που θα λειτουργούσαν πιο αποτελεσματικά και με τις μικρότερες παρενέργειες- για παράδειγμα, οι όγκοι με το γονίδιο KRAS είναι πιο ευάλωτοι στην κετουξιμάβη.

Ο Σερ Τζων Μπελ, επικεφαλής σύμβουλος γενετικής της βρετανικής κυβέρνησης, θεωρεί ότι «η γενετική σίγουρα θα φτάσει σε κάθε πλευρά της ιατρικής. Σε κάποιες η επίδρασή της θα είναι καταλυτική, σε κάποιες λιγότερο, αλλά είναι προφανής η σημασία της γενετικής για όλες τις ασθένειες».

Η δρ. Καρολάιν Ράιτ, επικεφαλής της ομάδας που συνέταξε τη μελέτη, είπε ότι «θα έρθει πολύ γρήγορα, αρχικά για τις σπάνιες διαταραχές, ειδικά σε περιπτώσεις παιδιών με προβλήματα ανάπτυξης και γενικά σπάνιες περιπτώσεις για τις οποίες δεν υπάρχει διάγνωση, όπου υποψιάζεσαι γενετικά αίτια, αλλά δεν ξέρεις πού ακριβώς να ψάξεις».

Κατά την Ράιτ, το NHS πρέπει να βρει έναν τρόπο αξιοποίησης των πληροφοριών που προκύπτουν από την αποκρυπτογράφηση του γενετικού κώδικα ενός ασθενούς. «Η μεγαλύτερη πρόκληση είναι η ερμηνεία. Οι τεχνικές αποκωδικοποίησης επόμενης γενιάς, οι οποίες έχουν αναπτυχθεί και γίνει πολύ πιο οικονομικές, είναι απλά η αρχή…χρειάζεται επειγόντως ενίσχυση της υπολογιστικής (ΙΤ) υποστήριξης».

Κατά τον Σερ Τζων Μπελ χρειάζεται μία σειρά «πυρήνων» ειδικών που θα μπορούν να αξιοποιήσουν τις πληροφορίες, αλλά και μία δραστική αναδιάρθρωση όλου του συστήματος, για να «φτάσει» η γενετική στους χώρους της αντιμετώπισης του καρκίνου, του διαβήτη αλλά και της δημόσιας υγείας.

Πηγή: Η Καθημερινή (25.10.2011).

Νέο ρεκόρ υπολογισμού ψηφίων για τον αριθμό «π»

Στο ρεκόρ Γκίνες αναμένεται να ξαναμπούν δύο ερευνητές, που κατάφεραν να σπάσουν το φράγμα των δέκα τρισεκατομμυρίων ψηφίων στον υπολογισμό του διάσημου αριθμού «π», ξεπερνώντας κατά πολύ το προηγούμενο ρεκόρ με πέντε τρισεκατομμύρια, το οποίο κατείχαν οι ίδιοι.

Ο μηχανικός συστημάτων Σιγκέρου Κόντο από την Ιαπωνία και ο ειδικός στους υπολογιστές Αλεξάντερ Γι από τις ΗΠΑ, σύμφωνα με το New Scientist, χρησιμοποίησαν το ίδιο επιτυχημένο πρόγραμμα λογισμικού και τον ίδιο οικιακό αναβαθμισμένο υπολογιστή (αλλά με δέκα παραπάνω σκληρούς δίσκους), με τα οποία είχαν φθάσει και στο προηγούμενο κατόρθωμά τους πέρυσι.

Ο υπολογισμός των ψηφίων του «π» δεν εξυπηρετεί κάποιον πρακτικό μαθηματικό ή άλλο σκοπό, καθώς 39 ψηφία είναι αρκετά για να υπολογιστεί η περιφέρεια ενός κύκλου με το μέγεθος του ορατού σύμπαντος, με πιθανότητα σφάλματος όχι μεγαλύτερη από την ακτίνα ενός ατόμου υδρογόνου.

Παρόλα αυτά, διάφοροι ενθουσιώδεις ερευνητές κατά καιρούς πασχίζουν να υπολογίσουν όλο και περισσότερα ψηφία. Η νέα απόπειρα των Γι και Κόντο ξεκίνησε στις 16 Οκτωβρίου του 2010 και, μεταξύ άλλων εμποδίων, έπρεπε να ξεπεράσει τις δυσκολίες που προκάλεσε ο καταστροφικός σεισμός και το τσουνάμι στην Ιαπωνία. Ευτυχώς ο υπολογιστής που έκανε τους υπολογισμούς, ήταν συνδεδεμένος στο δυτικό τμήμα του ηλεκτρικού δικτύου της χώρας, που έμεινε ανέπαφο. Οι εντατικοί υπολογισμοί του υπολογιστή, ο οποίος διέθετε επεξεργαστική ισχύ συνολικά 48 terabytes και δούλευε συνεχώς όλο το 24ωρο επί αρκετούς μήνες, οδήγησαν την θερμοκρασία στο δωμάτιο όπου βρισκόταν, να ανέβει μέχρι τους 40 βαθμούς Κελσίου.

Το «π», που στην πορεία της ιστορίας έχει γοητεύσει επιστήμονες, φιλοσόφους και απλούς ανθρώπους, περιγράφει την αναλογία της περιφέρειας ενός κύκλου με τη διάμετρό του και πιστεύεται ότι για πρώτη φορά αναφέρθηκε από τον Αρχιμήδη κατά τον 3ο αιώνα π.Χ. Τα ψηφία του συνεχίζουν στο άπειρο και μάλιστα χωρίς να επαναλαμβάνονται. Σε περίπτωση που αναρωτιέστε, το δεκάκις τρισεκατομμυριοστό ψηφίο του «π» είναι 5.

Πηγή: Η Καθημερινή (21.10.2011).