Τετάρτη, 9 Φεβρουαρίου 2011

Η ελληνική ποίηση ζει στα Πυρηναία

Oι στίχοι του Καβάφη, του Ρίτσου και του Ελύτη ακούστηκαν την περασμένη Κυριακή στα ηλιόλουστα αλλά χιονισμένα Πυρηναία, στο φιλολογικό μνημόσυνο για τα δέκα χρόνια από τον θάνατο του καταλανού νεοελληνιστή και γνωστού καβαφιστή Αλέξη Σολά. Περίπου 40 άτομα βρέθηκαν στο Σαν Μικέλ ντε Καβαλιέρα, δυόμισι ώρες μακριά από τη Βαρκελώνη, στο μεσαιωνικό εκκλησάκι του 12ου αιώνα όπου βρίσκεται το μνήμα του φιλέλληνα ακαδημαϊκού, μελετητή και μεταφραστή.

Ο Εουδάλ Σολά ι Φαρές (1946-2001) σπούδασε κλασική φιλολογία στη Βαρκελώνη, αλλά στράφηκε από νωρίς στη νεοελληνική λογοτεχνία. Μελέτησε επισταμένα το έργο του Καβάφη, του οποίου μετέφρασε ποιήματα στα καταλανικά, δεν ήταν όμως ο μόνος νεοέλληνας λογοτέχνης για τον οποίο ενδιαφέρθηκε στα 24 χρόνια της ερευνητικής και διδακτικής καριέρας του στο Πανεπιστήμιο της Βαρκελώνης. Μελέτησε επίσης το έργο του Σεφέρη, του Ρίτσου, του Ελύτη, του Καζαντζάκη και αφιέρωσε τη ζωή του στη μετάφραση της νεοελληνικής λογοτεχνίας και στη διάδοση του ελληνικού πολιτισμού στην Καταλωνία.

Επισκεπτόταν συχνά τη χώρα μας, κάθε καλοκαίρι, και με όποια ευκαιρία του παρουσιαζόταν. Πέθανε από καρκίνο του πνεύμονα ενώ μετέφραζε στα καταλανικά τα «Ατελή ποιήματα» του Καβάφη, που κυκλοφόρησαν τελικά το 2008. «Η Ελλάδα ήταν τόσο γενναιόδωρη μαζί μου που και εγώ έχω την υποχρέωση να είμαι γενναιόδωρος μαζί της» έλεγε συχνά. Και το έκανε πράξη με διάφορους τρόπους. Ιδρυσε το Καταλανικό Ινστιτούτο Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών, στο οποίο δημιούργησε πλούσια βιβλιοθήκη, και ενδιαφέρθηκε πολύ για την προβολή των σχέσεων Καταλανών και Ελλήνων. Ηταν επίτιμος πρόξενος της Κύπρου στην Καταλωνία και στην Αραγονία από το 1995, ενώ είχε τιμηθεί για την προσφορά του στην Ελλάδα με τον Χρυσό Σταυρό του Τάγματος της Τιμής (1994) και με το Βραβείο Αθηνών (1998).

Αυτοαποκαλούνταν «Αλέξης»από τον Αλέξη Ζορμπά, τον ήρωα από το μυθιστόρημα του Καζαντζάκη που τον επηρέασε να ασχοληθεί με τα νεοελληνικά γράμματα. Ετσι τον γνώριζαν οι φίλοι του. Μπροστά στο μνήμα του Σολά, όπου αναγράφεται το όνομά του στα καταλανικά και στα ελληνικά (Εudald Sola i Farres και Αλέξης Ε. Σολά), ο ποιητής Αλεξ Σουζάνα, στενός φίλος του και προσωπικότητα των καταλανικών γραμμάτων, απήγγειλε ένα ποίημα που έγραψε πριν από δέκα χρόνια, την ημέρα της κηδείας του Σολά, ενώ η χήρα του Μερσέ Τρουλιέν-Σολά, μαθητές και φίλοι του διάβασαν αποσπάσματα από κείμενα και συνεντεύξεις του διανθισμένα με μεταφράσεις του από ποιήματα του Καβάφη, του Ελύτη και του Ρίτσου στα καταλανικά. Ανάμεσα σε αυτούς και ο ηθοποιός Ουριόλ Ζενίς, του Εθνικού Θεάτρου της Καταλωνίας, ο οποίος παρουσιάζει συχνά θεατροποιημένα ποιήματα του Καβάφη στην παράσταση «Εpifania del Αmor, recital de poemes de Κ. Ρ. Κavafis».

Σε λίγες ημέρες κυκλοφορούν στην Ισπανία από την Ακαδημία των Γραμμάτων, σε επιμέλεια του Φρανσέσκ Μορφουλιέδα , τα πρακτικά εκδήλωσης που διοργάνωσε ο Σολά το 1997 για τον εορτασμό των 100 χρόνων από το Μήνυμα των Καταλανών στον βασιλιά των Ελλήνων Γεώργιο Α΄, ένα μήνυμα το οποίο υπέγραφαν σημαντικές προσωπικότητες της πολιτικής και του πολιτισμού στη Βαρκελώνη το 1897 για να δηλώσουν την υποστήριξή τους στον έλληνα βασιλιά που έστελνε πλοία στην Κρήτη για να πολεμήσει τους Οθωμανούς.

Επίσης, με αφορμή την επέτειο των δέκα χρόνων από τον θάνατο του Αλέξη Σολά, το Πανεπιστήμιο της Βαρκελώνης και το Καταλανικό Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών της Ακαδημίας των Γραμμάτων της Βαρκελώνης προγραμματίζουν εφέτος ακαδημαϊκή εκδήλωση αφιερωμένη στη μνήμη του, με τη συμμετοχή καταλανών και ελλήνων επιστημόνων.

Πηγή: Το Βήμα (09.02.2011).

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου