Εκθεση φωτογραφίας του Κλάους Βάλντιν φον ΄Αικστεντ στο Ευγενίδειο

Γεννήθηκε το 1954 στη Γοττίγη Γερμανίας. Η πρώτη του επίσκεψη στην Ελλάδα έγινε το 1973 όταν ο 19χρονος, πλέον, Κλάους Βάλντιν φον Αϊκστεντ που είχε παρακολουθήσει επί πέντε χρόνια μαθήματα αρχαίων ελληνικών στο γερμανικό σχολείο ήταν σε θέση να εκτιμήσει πράγματα και καταστάσεις. Από την πρώτη στιγμή του έκανε εντύπωση αυτός ο «φωτεινός τόπος» και οι «ανοιχτόκαρδοι άνθρωποι», όπως λέει. Τότε φούντωσε μέσα του η επιθυμία να σπουδάσει αρχαιολογία. Σπούδασε Νομική και Αρχαιολογία, αρχικά στο Πανεπιστημίο της Γοττίγγης, κι έπειτα Αρχαιολογία στο Πανεπιστήμιο της Χαϊδελβέργης. Και μετά από ένα ακόμα ταξίδι στην Ελλάδα το αποφάσισε: θα έμενε για πάντα σ’ αυτόν τον τόπο που αγάπησε με πάθος.

Τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια ο Κλάους Βάλντιν φον ΄Αικστεντ γυρίζει απ’ άκρου εις άκρον την Ελλάδα αποτυπώνοντας στο φωτογραφικό χαρτί τις εμπειρίες του. Η θητεία του από το 1990 έως το 1995 ως προϊστάμενος του Φωτογραφικού Αρχείου του Γερμανικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου Αθηνών του έδωσε το έναυσμα να εστιάσει στην επιστημονική φωτογραφία στο χώρο της αρχαιολογίας και της ιστορίας. ΄Ένα μικρό δείγμα της αγάπης του για τον τόπο μας και τη φωτογραφία παρουσιάζεται μέσα από την έκθεση φωτογραφίας με τίτλο «Η Ελλάδα του Κλάους Βάλντιν φον ΄Αικστεντ» που εγκαινιάστηκε χθες Τρίτη στο θόλο του Παλαιού Πλανηταρίου στο ΄Ιδρυμα Ευγενίδου.

Εβδομηνταένα φωτογραφικά καρέ από το 1985 έως το 2010 περιλαμβάνει η έκθεση και συγκεκριμένα αποκλειστικά ασπρόμαυρες αναλογικές φωτογραφίες σε πρωτότυπες εκτυπώσεις από αρνητικό 35 mm σε παραδοσιακό χαρτί τύπου fiberbase. Θα παρουσιαστούν φωτογραφίες τριών διαστάσεων. Σαρανταέξι φωτογραφίες 30Χ40, εικοσιμία φωτογραφίες 24Χ30 και τέσσερις φωτογραφίες 40Χ60. ΄Οσοι είναι γνώστες της δουλειάς του μιλούν για έναν μαέστρο του σκοτεινού θαλάμου και καλό τεχνίτη της αναλογικής φωτογραφίας και της φωτομέτρησης. Ο Κλάους Βάλντιν φον ΄Αικστεντ που είναι αυτοδίδακτος φωτογράφος, δηλώνει εραστής της ασπρόμαυρης φωτογραφίας. «Η ασπρόμαυρη εικόνα είναι για μένα πολύ περισσότερο εκφραστική σα φωτογραφία απ’ ότι η έγχρωμη. ΄Εχει υψηλότερη αισθητική και μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Στην ασπρόμαυρη φωτογραφία με συγκινεί και το στοιχείο της νοσταλγίας που τονίζεται αν χρησιμοποιήσουμε χαρτί που θυμίζει σέπια», εξηγεί για τη δουλειά του τονίζοντας ότι οι φωτογραφίες της έκθεσης δεν έχουν υποστεί ψηφιακή επεξεργασία.

Ο Κλάους Βάλντιν φον ΄Αικστεντ έχει γυρίσει την Ελλάδα περισσότερο από πολλούς ΄Ελληνες. ΄Εχει φωτογραφίσει την Αθήνα, την Εύβοια, τη Δήλο, την ΄Ιο, την Τήνο, τη Σαντορίνη, την Κρήτη, τη Μάνη, την Αρκαδία, την ΄Ηπειρο και την Κέρκυρα. Σήμερα δηλώνει με υπερηφάνια «φορολογούμενος του ελληνικού δημοσίου» και υπέρμαχος των προσπαθειών μιας χώρας που δεν διανύει και την καλύτερή της περίοδο. «Πιστεύω ότι ζούμε μια εποχή που πρέπει να αναδείξουμε το όμορφο πρόσωπο της Ελλάδας. Η χώρα έχει ανάγκη από υποστήριξη και οφείλουμε όλοι να το κάνουμε», μας λέει. Η έκθεση θα διαρκέσει έως τις 28 Φεβρουαρίου 2011.

«Η Ελλάδα του Κλάους Βάλντιν φον ΄Αικστεντ», 14 – 18 Φεβρουαρίου 2011, ΄Ιδρυμα Ευγενίδου,
Λεωφ. Συγγρού 387 Παλαιό Φάληρο (είσοδος από Πεντέλης 11).

Πηγή: Το Βήμα (14.02.2011).

Η υπεριώδης ακτινοβολία καταστρέφει τα έργα του Βαν Γκογκ

Μια πολύπλοκη χημική αντίδραση, που ξεκινά από την επίδραση της υπεριώδους ηλιακής ακτινοβολίας, ευθύνεται για την χρωματική αλλοίωση μερικών από τους πίνακες του διάσημου ζωγράφου Βίνσεντ βαν Γκογκ, στους οποίους τα φωτεινά κίτρινα γίνονται σιγά-σιγά καφέ.

Μια ομάδα Ιταλών, Ολλανδών, Βέλγων και Γάλλων επιστημόνων, με επικεφαλής τον Κόεν Γιάνσενς του πανεπιστημίου της Αντβέρπης στο Βέλγιο, που δημοσίευσαν τη σχετική μελέτη στο περιοδικό χημείας “Analytical Chemistry” της Αμερικανικής Χημικής Εταιρίας, σύμφωνα με το BBC και το Γαλλικό Πρακτορείο, συνιστούν στα μουσεία και τους συλλέκτες να προστατεύσουν τους πίνακες, όσο είναι δυνατό, από το φως του ήλιου.

Η ανακάλυψη αποτελεί το πρώτο βήμα για να σταματήσει η αργή και ύπουλη φθορά των έργων του μεγάλου Ολλανδού καλλιτέχνη.

Οι ερευνητές εντόπισαν το πρόβλημα χρησιμοποιώντας τις πιο σύγχρονες μεθόδους, κυρίως ισχυρές ακτίνες-Χ, 100 φορές πιο λεπτές από μια ανθρώπινη τρίχα, οι οποίες δημιουργούνται στις εγκαταστάσεις του Ευρωπαϊκού Σύγχροτρου, στη Γκρενόμπλ της Γαλλίας.

Το ηλιακό φως μπορεί να διεισδύσει μόνο σε βάθος ελάχιστων μικρομέτρων (εκατομμυριοστών του μέτρου) στο χρώμα του πίνακα, παρόλα αυτά πυροδοτεί μια άγνωστη μέχρι τώρα χημική αντίδραση, που μετατρέπει το κίτρινο χρώμα σε καφέ. Η αντίδραση συμβαίνει στο τρομερά λεπτό στρώμα, όπου το χρώμα συναντά το βερνίκι.

Οι ερευνητές ανακάλυψαν πως μια μεταβολή στο βαθμό οξείδωσης του στοιχείου χρωμίου (από χρώμιο 6 σε χρώμιο 3) κάνει την κίτρινη μπογιά χρωμίου, που χρησιμοποιούσε ο βαν Γκογκ, να σκουραίνει σταδιακά και να ξεθωριάζει.

Οι επιστήμονες συνεχίζουν τις έρευνές τους με την ελπίδα να «φρενάρουν» τη ζημιά και, αν είναι δυνατό, να την αναστρέψουν. Παράλληλα, τα πρωτοποριακά πειράματά τους, όπως δήλωσε η Έλα Χέντρικς του Μουσείου Βαν Γκογκ του Άμστερνταμ, «είναι ζωτικά για την πρόοδο της κατανόησής μας όσον αφορά τη ‘γήρανση’ των χρωμάτων και με ποιο τρόπο θα διατηρηθούν για τις επόμενες γενιές».

Η αξιοποίηση του Ευρωπαϊκού Σύγχρονου στο πεδίο της τέχνης «ανοίγει την πόρτα σε ένα ολόκληρο νέο κόσμο ανακαλύψεων για τους ιστορικούς της τέχνης και τους συντηρητές», δήλωσε η επιστήμων Μαρίν Κοτ, εκ μέρους του ερευνητικού κέντρου.

Πηγή: Το Βήμα (15.02.2011).

Ένδειξη για άνοια και Αλτσχάιμερ η σταδιακή απώλεια της ακοής

Οι ηλικιωμένοι που αρχίζουν να πάσχουν από μειωμένη ακοή, είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν άνοια και Αλτσχάιμερ, σύμφωνα με μια νέα αμερικανική επιστημονική έρευνα, που μπορεί να οδηγήσει σε νέες έγκαιρες διαγνωστικές και θεραπευτικές παρεμβάσεις από τους γιατρούς.

Οι ερευνητές του Τμήματος Ωτορινολαρυγγολογίας της Ιατρικής Σχολής του πανεπιστημίου Τζον Χόπκινς στη Βαλτιμόρη, υπό τον δρα Φρανκ Λιν, που δημοσίευσαν τη σχετική μελέτη στο περιοδικό νευρολογίας «Archives of Neurology» του Αμερικανικού Ιατρικού Συλλόγου, σύμφωνα με τη βρετανική «Τέλεγκραφ», μελέτησαν για πολλά χρόνια 639 άτομα ηλικίας 36 έως 90 ετών, που σε πρώτη φάση δεν είχαν άνοια. Αρχικά οι εθελοντές υποβλήθηκαν σε μια σειρά από νοητικά τεστ και τεστ ακοής. Ένα μέρος των εθελοντών, στην πορεία του χρόνου, εμφάνισαν απώλεια ακοής από ήπια (25 - 40 ντεσιμπέλ) έως σοβαρή (πάνω από 70 ντεσιμπέλ), καθώς επίσης μερικοί εμφάνισαν άνοια και Αλτσχάιμερ.

Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι ο κίνδυνος για άνοια και Αλτσχάιμερ αρχίζει να αυξάνεται για όσους έχουν απώλεια ακοής άνω των 25 ντεσιμπέλ και, όσο μεγαλύτερη είναι η απώλεια της ακοής, τόσο μεγαλύτερος ο κίνδυνος για εκφυλισμό των άλλων νοητικών λειτουργιών. Για τα άτομα άνω των 60 ετών, περισσότερο από το ένα τρίτο (36,4%) του κινδύνου άνοιας βρέθηκε να σχετίζεται με την απώλεια ακοής.

Ειδικότερα για το Αλτσχάιμερ, ο κίνδυνος επίσης αυξάνεται με την απώλεια ακοής. Συγκεκριμένα, για κάθε απώλεια δέκα ντεσιμπέλ στην ικανότητα ακοής, ο κίνδυνος εκδήλωσης της νόσου αυξάνεται περίπου κατά 20%.

Όπως είπε ο δρ Λιν, μπορεί να υπάρχει κοινή εγκεφαλική αιτία για την απώλεια ακοής και την έκπτωση των νοητικών-γνωστικών λειτουργιών. Πρόσθεσε πως αν τα ευρήματα της μελέτης επιβεβαιωθούν και από άλλες έρευνες, τότε θα βοηθήσουν στη διάγνωση των νευροεκφυλιστικών παθήσεων.

Μέχρι το έτος 2050, περίπου 100 εκατ. άνθρωποι διεθνώς (περίπου 1 στους 85) θα πάσχει από άνοια.

Πηγή: Η Καθημερινή (15.02.2011).

3ος πανελλήνιος διαδικτυακός εκπαιδευτικός διαγωνισμός ΕΕΕΠ-ΔΤΠΕ

Πρόκειται για μια εκπαιδευτική διαγωνιστική διαδικασία δημιουργίας διαδικτυακής εργασίας, που θα υλοποιηθεί στο διαδίκτυο και στην τάξη, για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα, ως και τις 22 Οκτωβρίου 2011, οπότε θα ολοκληρωθεί με την απονομή των βραβείων, την πρώτη μέρα του 8ου Πανελλήνιου Συνεδρίου ΕΕΕΠ-ΔΤΠΕ «Το ψηφιακό σχολείο», στον Πολυχώρο «Απόλλων», στον Πειραιά.

Στο διαγωνισμό μπορούν να συμμετάσχουν μαθητές δημοτικού, γυμνασίου, λυκείου, με την εποπτεία-καθοδήγηση των εκπαιδευτικών τους, δικτυακοί επισκέπτες (με αυξημένα επιστημονικά προσόντα) σαν εθελοντές κριτές καθώς και μέλη της ακαδημαϊκής κοινότητας σαν σχεδιαστές κι επόπτες της όλης διαδικασίας.

Προτροπή του διαγωνισμού: «Δημιουργήστε ψηφιακά, κατασκευάστε ένα website, γίνετε πρεσβευτές του τόπου σας» - και ζητά από τους διαγωνιζόμενους να αναδείξουν κάτι από τον τόπο τους, που θα ήθελαν να το μάθουν και οι συμμαθητές τους, ως την άλλη άκρη της Ελλάδας!

Καλούνται οι μαθητές κι οι εκπαιδευτικοί τους, με τη βοήθεια των Τεχνολογιών Πληροφορίας κι Επικοινωνίας, να δημιουργήσουν γνώση, να την ταξινομήσουν, να τη μετατρέψουν σε ψηφιακή, να την αναδείξουν διαμέσου του διαδικτυακού μέσου, να την ξαναμοιραστούν με άλλους μαθητές!

Καταληκτική προθεσμία αίτησης συμμετοχής η 31η Μαρτίου 2011 (http://www.diagonismos2011.com/).

Χωρίς τη γλώσσα, οι αριθμοί δεν έχουν νόημα για τους ανθρώπους

Οι άνθρωποι χρειάζονται τη γλώσσα για να καταλάβουν τους αριθμούς, σύμφωνα με μια νέα αμερικανική επιστημονική έρευνα, η οποία διαπίστωσε ότι οι αριθμοί πάνω από το τρία δεν έχουν κανένα νόημα για τους ανθρώπους που δεν μπορούν να μιλήσουν μια γλώσσα. Η ανακάλυψη -κάτι που οι επιστήμονες υποπτεύονταν εδώ και καιρό, αλλά πλέον έχουν ισχυρά στοιχεία- μπορεί να ρίξει φως στον τρόπο που τα μικρά παιδιά αποκτούν την αίσθηση των αριθμών.

Οι ερευνητές από τα Τμήματα Ψυχολογίας των πανεπιστημίων Σικάγο και Χάρβαρντ, με επικεφαλής την καθηγήτρια ψυχολογίας Σούζαν Γκόλντιν-Μίντοου και την ψυχολόγο Ελίζαμπετ Σπέπεν, που δημοσίευσαν τη σχετική μελέτη στα «Πρακτικά» της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των ΗΠΑ (PNAS), σύμφωνα με το New Scientist και τη βρετανική «Ντέιλι Μέιλ», έκαναν πειράματα με κουφούς ανθρώπους από τη Νικαράγουα, οι οποίοι είχαν εφεύρει μια δική τους νοηματική γλώσσα με χειρονομίες για να επικοινωνούν, η οποία δεν διαθέτει σύμβολα για το μέτρημα.

Τα μέλη της κοινότητας αυτής, που δεν έχουν λέξεις για τους αριθμούς, φαίνεται ότι μπορούν να μετρήσουν με ακρίβεια μέχρι τρία, το πολύ μέχρι το τέσσερα, και δείχνουν αντίστοιχα με τα δάχτυλά τους αυτούς τους μικρούς αριθμούς. Από εκεί και πέρα όμως, οι αριθμοί χάνουν το νόημά τους. Για παράδειγμα, δείχνουν εννέα δάχτυλα, όταν μιλάνε για δέκα πρόβατα.

Οι ερευνητές επεσήμαναν ότι, αντίθετα, στις κοινωνίες μας τα παιδιά συνήθως μαθαίνουν από πολύ μικρά να μετράνε από το ένα έως το δέκα, ακόμα και χωρίς να καταλαβαίνουν ακριβώς τι αντιπροσωπεύει κάθε αριθμητικό σύμβολο (ότι π.χ. το «έξι» αφορά έξι αντικείμενα και όχι πέντε), αλλά αυτή η ακολουθία αριθμών χαράζεται στους νευρώνες του εγκεφάλου τους για την υπόλοιπη ζωή τους.

Στην περίπτωση των κουφών της Νικαραγάουα, οι αμερικανοί επιστήμονες συμπέραναν ότι το πρόβλημα έγκειται όχι στην ανικανότητά τους να περιλάβουν την κατάλληλη χειρονομία/σύμβολο στην αυτοσχέδια γλώσσα τους, προκειμένου για να επικοινωνήσουν με τους άλλους ανθρώπους τους αριθμούς πάνω από το τρία, αλλά στο γεγονός ότι ουσιαστικά δεν μπορούν να σκεφτούν μεγαλύτερους αριθμούς, επειδή δεν έχουν τις κατάλληλες λέξεις. Έτσι, για παράδειγμα, αδυνατούν να καταλάβουν ότι το «οκτώ» είναι κατά μια μονάδα μεγαλύτερο από το «επτά» . Αν και δεν πέφτουν τελείως έξω στον υπολογισμό των ποσοτήτων, δεν έχουν τρόπο να είναι απολύτως ακριβείς, επειδή εξ αρχής δεν διαθέτουν το αναγκαίο λεξιλόγιο.

Προηγούμενες έρευνες σε απομονωμένες φυλές του Αμαζονίου, οι οποίες επίσης δεν έχουν λέξεις για αριθμούς μεγαλύτερους από το τρία (ή δεν έχουν καθόλου λέξεις για αριθμούς, όπως στην περίπτωση των Πιράχα) έδειξαν ότι οι αυτοί οι άνθρωποι δυσκολεύονται να κατανοήσουν τις ακριβείς ποσότητες, όταν ένας αριθμός (π.χ. των προβάτων γύρω τους) μεγαλώνει. Μέχρι τώρα ήταν ασαφές αν αυτό οφείλεται στο ότι η κουλτούρα τους θεωρούσε ασήμαντους τους ακριβείς αριθμούς ή στο ότι δεν έχουν τις λέξεις για αυτούς τους μεγαλύτερους αριθμούς.

Η νέα μελέτη έρχεται να δείξει ότι η δεύτερη αιτία, η έλλειψη λέξεων, είναι πιο κοντά στην πραγματικότητα. Αν και η νέα έρευνα δεν αποκαλύπτει με βεβαιότητα ποιο επιμέρους στοιχείο της γλώσσας είναι το σημαντικότερο για την ανάπτυξη μιας ακριβούς αίσθησης των αριθμών, πιθανότατα αυτό, κατά τους ερευνητές, είναι η μηχανική εκμάθηση από τα μικρά παιδιά της αρίθμησης των λέξεων-συμβόλων από το ένα έως το δέκα.

Πηγή: Η Καθημερινή (10.02.2011).

Στασιμότητα φέρνει η έλλειψη καινοτομίας

Ο οικονομολόγος του Πανεπιστημίου Northwestern Μπέντζαμιν Τζόουνς διαπίστωσε ότι οι επιστημονικές ομάδες έχουν καταστεί επ εσχάτων πολύ σημαντικότερος παράγοντας πνευματικής παραγωγής. Εχοντας αναλύσει 19,9 εκατομμύρια επιστημονικές δημοσιεύσεις και 2,1 εκατομμύρια ευρεσιτεχνίες, ο δρ. Τζόουνς απέδειξε ότι η ομαδική εργασία αποτελεί καθοριστικό γνώρισμα της επιτυχημένης σύγχρονης έρευνας.

Η μελέτη αυτή αποκτά ιδιαίτερα ενδιαφέρον εάν συνδυασθεί με τα συμπεράσματα του βιβλίου «Η Μεγάλη Στασιμότητα» του Τάιλερ Κάουεν. Ο κ. Κάουεν υποστηρίζει ότι τα σημερινά μας οικονομικά προβλήματα οφείλονται στην έλλειψη καινοτομίας, καθώς η εντυπωσιακή τεχνολογική πρόοδος του 20ου αιώνα έδωσε πλέον τη θέση της σε περίοδο επιστημονικής και τεχνολογικής στασιμότητας.

Πώς, όμως, φθάσαμε σε αυτό το σημείο; Φανταστείτε ένα τροπικό νησί, όπου τα φρούτα κρέμονται στην κυριολεξία από το δέντρα. Η αμερικανική οικονομία θυμίζει πολύ το νησί αυτό, χάρη στη γεωγραφική άνεση, τα φθηνά μεταναστευτικά εργατικά χέρια και τις καινοτόμες τεχνολογίες στη χώρα από το 17ο αιώνα μέχρι σήμερα. Τα τελευταία σαράντα χρόνια, όμως, τα προσβάσιμα αυτά «φρούτα» άρχισαν να εξαφανίζονται, παρότι ο Δυτικός κόσμος προσποιήθηκε ότι τίποτα δεν είχε αλλάξει.

Αποτύχαμε έτσι να αντιληφθούμε ότι διάγουμε εποχή τεχνολογικής στασιμότητας και ότι το καρποφόρο δέντρο μας είναι πια άδειο από καρπούς.

Ενώ ο κ. Κάουεν προτείνει σειρά λύσεων για την αντιμετώπιση της στασιμότητας στην καινοτομία, όπως την ενίσχυση της κοινωνικής αποδοχής της επιστημονικής κοινότητας, οφείλουμε να εξετάσουμε την ανησυχητική πιθανότητα ότι η αδυναμία μας να βελτιώσουμε περαιτέρω το βιωτικό μας επίπεδο μπορεί να οφείλεται στη δυσχέρειά μας να προχωρήσουμε σε νέες επιστημονικές ανακαλύψεις.

Σε δημοσίευσή του στην επιστημονική επιθεώρηση «Scientometrics» (Επιστημονικές Μετρήσεις), ο καθηγητής της Ιατρικής Σχολής του Χάρβαρντ Σάμιουελ Αρμπεσμαν επισημαίνει ότι -με ελάχιστες εξαιρέσεις- έχουμε ήδη φθάσει στο σημείο του τέλους των ανακαλύψεων. Σκεφτείτε την ιατρική: Εδώ και χιλιάδες χρόνια, ο άνθρωπος κατέγραψε την ανακάλυψη νέων εσωτερικών του οργάνων. Η διαδικασία αυτή ανατομικής ανακάλυψης έχε παρέλθει ανεπιστρεπτί, καθώς το τελευταίο όργανο που ανακαλύφθηκε ήταν ο θυροειδής αδένας το 1880.

Παρότι το τέλος της επιστήμης δεν βρίσκεται προ των πυλών, θα πρέπει να είμαστε έτοιμοι να εργασθούμε πολύ πιο σκληρά για τις επόμενες ανακαλύψεις.

Πηγή: Η Καθημερινή (10.02.2011).