Δευτέρα, 6 Ιανουαρίου 2014

Το γονίδιο που μας κάνει να θυμόμαστε πρόσωπα

Ο υποδοχέας της ωκυτοκίνης, η οποία είναι γνωστή και ως «ορμόνη της αγάπης» επειδή εμπλέκεται στη δημιουργία στενών δεσμών ανάμεσα στις μητέρες και τα παιδιά τους ή μεταξύ των ζευγαριών, αποδεικνύεται ότι παίζει επίσης σημαντικό ρόλο στην ικανότητά μας να αναγνωρίζουμε πρόσωπα. Τα ευρήματα, τα οποία έρχονται από μελέτη διεθνούς ομάδας ερευνητών, αναμένεται να ρίξουν νέο φως σε διαταραχές οι οποίες σχετίζονται με την επεξεργασία κοινωνικών πληροφοριών όπως ο αυτισμός και ενδεχομένως να οδηγήσουν σε νέες θεραπείες για ένα ευρύ φάσμα ψυχικών διαταραχών.

Η μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση «Proceedings of the National Academy of Sciences», είναι η πρώτη η οποία διαπιστώνει ότι μεταλλάξεις στον υποδοχέα της ωκυτοκίνης επηρεάζουν σε σημαντικό βαθμό την ικανότητά μας να αναγνωρίζουμε τους συνανθρώπους μας. Οι ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Εμορι στην Ατλάντα, το University College του Λονδίνου και το Πανεπιστήμιο του Τέμπερε στη Φινλανδία που την υπογράφουν επισημαίνουν μάλιστα ότι το ένα τρίτο των ανθρώπων φέρει τη μετάλλαξη του γονιδίου που επιδρά αρνητικά σε αυτήν την ικανότητα, κάτι το οποίο ίσως εξηγεί γιατί ορισμένοι άνθρωποι θυμούνται σχεδόν όλα τα πρόσωπα που έχουν συναντήσει στη ζωή τους ενώ κάποιοι άλλοι δυσκολεύονται να αναγνωρίσουν ακόμα και μέλη της οικογένειάς τους.

Η μελέτη ξεκίνησε από μια ανακάλυψη που έγινε αρχικά σε τρωκτικά: οι ερευνητές του Πανεπιστημίου Εμορι με επικεφαλής τον Λάρι Γιανγκ διαπίστωσαν ότι μεταλλάξεις στον υποδοχέα της ωκυτοκίνης που έφεραν τα πειραματόζωα ήταν καθοριστικές για την κοινωνική αναγνώριση, η οποία στα τρωκτικά βασίζεται στην όσφρηση. Θέλοντας να διερευνήσει αν το ίδιο γονίδιο μπορεί να ευθύνεται και για την – οπτική – αναγνώριση προσώπων στους ανθρώπους η διεθνής ομάδα των επιστημόνων επέλεξε να εξετάσει οικογένειες με ένα μόνο αυτιστικό παιδί, καθώς είναι γνωστό ότι τα μέλη των οικογενειών αυτών εμφανίζουν μεγάλες αποκλίσεις στην ικανότητα της αναγνώρισης προσώπων.

Οι επιστήμονες εξέτασαν πώς μικρές διαφορές στη δομή του υποδοχέα της ωκυτοκίνης επηρέαζαν την ικανότητα μνήμης των προσώπων στους γονείς, τα αυτιστικά παιδιά και τα μη αυτιστικά αδέλφια τους. Είδαν ότι μια και μόνο μετάλλαξη του υποδοχέα της ωκυτοκίνης είχε τεράστια επίδραση στην ικανότητα μνήμης των προσώπων στα άτομα που την έφεραν. Τα ευρήματα αυτά υποδηλώνουν σύμφωνα με τον δρα Γιανγκ ότι η ωκυτοκίνη ενδέχεται να παίζει γενικότερα κεντρικό ρόλο στην επεξεργασία των κοινωνικών πληροφοριών, η οποία είναι προβληματική σε άτομα με αυτισμό.

Πηγή: Το Βήμα

Μεγαλύτερη οξυδέρκεια με καλή φυσική κατάσταση

Εάν η βελτίωση της φυσικής σας κατάστασης και η εξασφάλιση μιας καλύτερης υγείας δεν είναι ισχυρά κίνητρα για να σας κάνουν να αρχίσετε το περπάτημα, ίσως σας πείσει το γεγονός ότι θα σας βοηθήσει να κλείσετε μια καλύτερη συμφωνία.

Μια νέα έρευνα από το Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Μασαχουσέτης (ΜΙΤ) έρχεται να αντιστρέψει την πεποίθηση του «μην αφήσεις ποτέ να σε δουν να ιδρώνεις», λέει ο Τζάρεντ Κούρχαν, καθηγητής Διοίκησης Επιχειρήσεων στο MIT και ένας από τους βασικούς συγγραφείς της έρευνας. «Αν ιδρώσεις και ο σφυγμός της καρδιάς σου ανέβει, θεωρείται κακό σημάδι. Εκλαμβάνεται ως άγχος ή ταραχή», λέει. «Αντίθετα, η έρευνά μας δείχνει ότι κάτι μάλλον πηγαίνει καλά».

Ο δρ Κούρχαν και οι συνεργάτες του διαπίστωσαν ότι κάποιος που διαπραγματεύεται ενώ κινείται, για παράδειγμα όταν περπατάει καθώς «παζαρεύει» τους όρους εργασίας του από το τηλέφωνο, έχει καλύτερα αποτελέσματα. Υπάρχει όμως ένα πρόβλημα. Ενώ τα άτομα που νιώθουν εξ αρχής σιγουριά μπαίνοντας σε μια διαπραγμάτευση βλέπουν τις επιδόσεις τους να ανεβαίνουν όταν κινούνται, αυτοί που είναι αγχωμένοι η κίνηση δεν τους ευνοεί, ίσως και να τους δυσκολεύει.

Στην έρευνα, που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο επιστημονικό περιοδικό Psychological Science, πραγματοποιήθηκαν δύο πειράματα. Στο πρώτο, οι ερευνητές συνέκριναν την εμπειρία ατόμων που διαπραγματεύονται την αγορά ενός αυτοκινήτου μέσω κινητού τηλεφώνου περπατώντας γρήγορα πάνω σε διάδρομο γυμναστικής, με την εμπειρία άλλων που περπατούσαν με πιο αργό ρυθμό. Οι παλμοί της καρδιάς των πρώτων ήταν κατά μέσο όρο 117 το λεπτό, ενώ των δεύτερων 88. Στο άλλο πείραμα οι ερευνητές επιχείρησαν να συγκρίνουν την απόδοση ανθρώπων που διαπραγματεύονταν τους όρους εργασίας τους μέσω κινητού τηλεφώνου, είτε κατά τη διάρκεια μιας καθημερινής βόλτας, είτε καθισμένοι σε καρέκλα.

Οπως υπαγορεύει η λογική, στις περιπτώσεις ατόμων που η διαπραγμάτευση τους προκαλούσε φόβο, η κίνηση στον χώρο τους έκανε να έχουν χειρότερες επιδόσεις. Προς έκπληξή τους όμως οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα άτομα που ανυπομονούσαν να διαπραγματευτούν εμφάνισαν τα αντίθετα αποτελέσματα. Συγκεκριμένα, στο πείραμα με τη διαπραγμάτευση των όρων εργασίας, όσοι ένιωθαν σίγουροι για τον εαυτό τους, όταν περπατούσαν είχαν καλύτερη απόδοση. Το ίδιο συνέβη και στο πείραμα με την αγορά αυτοκινήτου, όπου οι διαπραγματευτές με αυτοπεποίθηση, όταν τους ζητήθηκε να περπατήσουν με γρήγορο βήμα ένιωθαν ότι είχαν καλύτερα αποτελέσματα σε σχέση με άλλους που είχαν την ίδια αυτοπεποίθηση αλλά τους ζητήθηκε να περπατήσουν με πιο αργό ρυθμό.
Τα ευρήματα αυτά, που φαίνεται να αποτελούν πρακτικές εφαρμογές της διερεύνησης της σχέσης μεταξύ φυσικής και νοητικής κατάστασης, αποδεικνύουν ότι πολύ εύκολα συγχέεται η μια κατάσταση με την άλλη. Αυτό συμβαίνει διότι, σε γενικές γραμμές, τα συναισθήματα εμπεριέχουν δύο παράγοντες: τις φυσικές αντιδράσεις και το πώς το άτομο τα βιώνει και τα χαρακτηρίζει.
Για παράδειγμα, ένα άτομο μπορεί να εκλάβει την ταχυπαλμία και τις ιδρωμένες παλάμες ως ένδειξη άγχους, ενώ ένα άλλο ως ένδειξη ενθουσιασμού. Πρόσφατη επιστημονική έρευνα της Αλισον Γουντ Μπρουκς, καθηγήτριας στη Σχολή Διοίκησης Επιχειρήσεων του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ, αποδεικνύει ότι οι άνθρωποι αποδίδουν καλύτερα σε μια σειρά από ασχολίες, όπως το τραγούδι, η δημόσια ομιλία και τα μαθηματικά, όταν παρατηρούν τις φυσικές τους αντιδράσεις και εκλάβουν αυτά που αισθάνονται ως ενθουσιασμό και όχι ως άγχος.

Κάτι όμως που δεν ξεκαθαρίζει η έρευνα του MIT είναι η «ένταση» της φυσικής άσκησης που φέρνει τα επιθυμητά αποτέλεσμα σε μια διαπραγμάτευση. Ο Ασλεϊ Μπράουν πάντως, βασικός συγγραφέας της συγκεκριμένης μελέτης και ερευνητής σήμερα στο Πανεπιστήμιο Στάνφορντ, λέει ότι «δεν θα σας πρότεινα να τρέξετε τον μαραθώνιο».

Πηγή: Η Καθημερινή

Τετάρτη, 1 Ιανουαρίου 2014

Η αγάπη ζεσταίνει

Λέμε συχνά ότι όταν είμαστε ερωτευμένοι νιώθουμε μια ζεστασιά σε όλο μας το σώμα ή ότι όταν θυμώνουμε «ανάβει» το κεφάλι μας. Όπως αποδεικνύεται, αυτά δεν είναι απλά… λόγια. Ερευνητές από τη Φινλανδία έδειξαν για πρώτη φορά ότι τα συναισθήματα συνδέονται με μια σειρά από φυσιολογικές μεταβολές στο σώμα μας, οι οποίες μάλιστα είναι οι ίδιες σε όλους τους ανθρώπους ανεξάρτητα από τη φυλή ή τον πολιτισμό από τον οποίο προέρχονται.

Η μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση «Proceedings of the National Academies of Sciences», παρουσιάζει τα ευρήματά της σχηματικά σε διαγράμματα. Σε αυτά θα διαπιστώσετε ότι η ευτυχία κάνει τους ανθρώπους να νιώθουν μια ζεστασιά να απλώνεται σε όλο το σώμα τους, «από την κορυφή ως τα νύχια» όπως είθισται να λέμε. Μια ανάλογη ζεστασιά νιώθουν και οι ερωτευμένοι, μόνο που αυτή αφήνει ανεπηρέαστα τα πόδια, περίπου από τα γόνατα και κάτω – κάτι το οποίο, σύμφωνα με τους επιστήμονες ίσως εξηγεί γιατί λέμε ότι νιώθουμε να «τρέμουν τα γόνατά μας» στη θέα του αγαπημένου μας προσώπου.

Αντιθέτως όσοι βιώνουν μια ερωτική απογοήτευση – ή, όπως λέμε, έχει ραγίσει η καρδιά τους – νιώθουν πραγματικά έναν πόνο ή βάρος στον θώρακα. Γενικώς η θλίψη προκαλεί μια αίσθηση αδυναμίας στα άκρα και εντονότερης δραστηριότητας στην καρδιά (κατ’ επέκταση στον θώρακα), ενώ η κατάθλιψη κυριολεκτικά «παγώνει» το σώμα και «κόβει» χέρια και πόδια.
Συναισθήματα όπως ο θυμός και η οργή γίνονται κυρίως αισθητά στο επάνω μέρος του θώρακα – κάτι το οποίο ίσως σημαίνει ότι υποσυνείδητα ετοιμαζόμαστε για καυγά, όπως σημειώνουν οι συγγραφείς. Η αηδία από την πλευρά της «ερεθίζει» τον λαιμό και το πεπτικό μας σύστημα.

Διαβάστε περισσότερα στο πολύ ενδιαφέρον άρθρο της εφημερίδας Το Βήμα.